1.834 македонски државјани запишани во Словенија (2025/2026); околу третина не се враќаат

Минатата година во Македонија студирале околу 5.300 странски студенти, а речиси половина од нив биле запишани на факултети од областа на здравството и социјалната заштита. Од друга страна, Словенија и Грција се меѓу најатрактивните дестинации за македонските студенти.

Во академската 2025/2026 година, во Словенија се запишале 1.834 македонски државјани. Како еден од факторите кои ги привлекуваат студентите се наведува можноста за бесплатно студирање на државните факултети во таа земја.

Истовремено, според достапните податоци, околу третина од студентите што студирале во странство не се враќаат во земјава по завршувањето на студиите. Таа појава го отвора прашањето за последиците врз домашниот пазар на труд и способноста државата да ги задржи стручните кадри.

Причини и последици

Влечните фактори кон странство вклучуваат пониски или отсуство на школарини на јавните универзитети, перцепирано повисоки плати и полесен пристап до пазарите на труд во соседните членки на ЕУ. Од друга страна, ограничениот капацитет на одредени студиски програми дома и потребата за специјализирана обука ги тера студентите да бараат опции надвор од земјата.

За носителите на политики, комбинираниот тренд на растечки број странски студенти во Македонија и постојаната емиграција на македонски дипломци претставува предизвик: како да се зајакне понудата и пазарните можности во високото образование без да се затворат вратите за меѓународна размена.

Можни мерки вклучуваат проширување на стипендии, зацврстување на врските меѓу универзитетите и индустријата, олеснување на признавањето на странски квалификации за оние што би сакале да се вратат, и таргетирани стимули за повлекување на алумни назад во Македонија. Потребни се доверливи и ажурирани податоци за мобилноста на дипломците за да се измери ефектот од евентуалните политики.

Фото: прес-материјал од настанот