25 vjet nga Marrëveshja e Kornizës së Ohrit: arritjet dhe çështjet e hapura

Pesëmbëdhjetë vjet? Jo — 25 vjet pas nënshkrimit, Marrëveshja e Kornizës së Ohrit mbetet themeli i marrëdhënieve ndër-etnike në vend, ndërsa zyrtarë, partitë dhe drejtuesit lokalë vlerësojnë arritjet dhe shqyrtojnë çështjet që vazhdojnë të mbeten të pazgjidhura. Përvjetori solli sërish në qendër tema si përfaqësimi i drejtë, decentralizimi dhe financimi i komuneve.

Folësit në ngjarje nënvizuan se marrëveshja është jo vetëm një kapitull i historisë, por edhe një detyrim për të ardhmen: përfitimet duhet të ruhet, ndërsa linjat etnike të tejkalohen në drejtim të një shoqërie qytetare më të bashkuar.

Arritjet kryesore dhe boshllëqet e pazgjidhura

Timcho Mucunski, Ministri i Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme, tha se shteti ka pjekuri politike: "I personally believe that as a state we have matured to be able to overcome ethnic lines and to build a genuine civic society oriented toward the challenges of the 21st century and the time in which we live" – Timcho Mucunski – Minister of Foreign Affairs and Foreign Trade.

Agon Ferati, Ministri për Marrëdhëniet ndërmjet Komuniteteve, kërkoi fokus te e ardhmja dhe forcimi i institucioneve: "Our attention should be directed to the future, to strengthening the rule of law, the development of society, inclusiveness and building cohesion and trust among all citizens who make up our state" – Agon Ferati – Minister for Community Relations.

Diplomatja e OSCE-së, Klaris Pastori, e angazhuar gjatë negociatave dhe zbatimit, e përshkroi marrëveshjen si më shumë se një kontrakt paqeje: "It is an inclusive agreement that made sure we all work in the same institutions. It is an agreement that protects basic individual and collective human rights, includes communities and makes North Macedonia a country for all communities, with equal rights and obligations" – Klaris Pastori – OSCE diplomat with long experience in the Western Balkans.

Megjithatë, drejtuesit lokalë vënë në dukje çështjet e hapura lidhur me decentralizimin dhe shpërndarjen e fondeve. "A municipality with more capacities can move forward, while a smaller or poorer municipality remains behind even though the same citizens enjoy the same rights. There is a standstill in equal regional development" – Biljal Kasami – Mayor of Tetovo Municipality. Ish-kryetari i Strumicës, Kostadin Kostadinov, paralajmëroi se decentralizimi i vërtetë kërkon fuqizim ligjor dhe fiskal: "It is unlikely that any authority wants to devolve power. Decentralization itself is not the authority transferring funds to me as mayor or to the municipality to invest in projects, but providing by legal solutions the possibility to manage one’s own resources" – Kostadin Kostadinov – Former Mayor of Strumica Municipality.

Ngjarjet përkujtimore vazhdojnë nesër me aktivitete të organizuara nga Ministria për Marrëdhëniet ndërmjet Komuniteteve. Pjesëmarrësit thanë se mesazhi i përvjetorit të 25-të është i qartë: të mbrohen dhe të konsolidohen përfitimet, ndërkohë që të adresohen çështjet e hapura që ndikojnë në jetën e përditshme në komunat e vendit.

Foto: material shtypi nga ngjarja