Kryefaqja
Bota

31 vjet nga Dejtoni: marrëveshja që ndali luftën në Bosnjë e Hercegovinë

Teksti u paraprirë në Dayton më 21 nëntor 1995 dhe nënshkrua në Paris më 14 dhjetor 1995; IFOR nën NATO mbikëqyri zbatimin ushtarak.

·Bota
31 vjet nga Dejtoni: marrëveshja që ndali luftën në Bosnjë e Hercegovinë

Sot shënohen 31 vjet nga nënshkrimi paraprak i marrëveshjes së Dejtonit, e cila përcaktoi kornizën për përfundimin e luftës në Bosnjë e Hercegovinë. Pas viteve të konflikteve, dëbimeve masive dhe shkatërrimit, bisedimet në shtetin amerikan të Ohajos prodhuan një zgjidhje paqeje.

Nga Dejtoni në Paris

Teksti u paraprirë në Dayton më 21 nëntor 1995 dhe u nënshkrua zyrtarisht në Paris më 14 dhjetor 1995. Bisedimet u zhvilluan në bazën ajrore Wright‑Patterson me ndërmjetësim të fortë amerikan, dhe në to morën pjesë presidentët Alija Izetbegović, Franjo Tuđman dhe Slobodan Milošević.

Diplomacia amerikane, me Richard Holbrooke si një nga ndërmjetësit kyç, përpiqej ta shndërrojë ndërprerjen e zjarrit në një marrëveshje më të gjerë dhe afatgjate paqeje. Marrëveshja e përgjithshme kornizë përcaktoi institucionet dhe ndarjet teritoriale të nevojshme për të ndaluar luftimet dhe për të lehtësuar zgjidhjen politike.

Pas nënshkrimit, forcat ndërkombëtare të njohura si IFOR, nën drejtimin e NATO‑s, u dërguan për të mbikëqyrur zbatimin e dispozitave ushtarake dhe për të ndihmuar stabilizimin në terren.

Tre dekada më vonë, korniza e Dejtonit mbetet pika referuese për rendin kushtetues dhe angazhimin ndërkombëtar të Bosnjës e Hercegovinës, ndërsa vazhdojnë debatet mbi qëndrueshmërinë e saj dhe të ardhmen e vendit.

Foto: material shtypi nga ngjarja

Artikuj të ngjashëm