SPAK ndalon regjistrimin dhe përdorimin e pajisjeve në seancat gjyqësore, gazetarët alarmohen

Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar në Shqipëri (SPAK) ka miratuar një rregullore të brendshme që, sipas shoqatave të gazetarëve dhe avokatëve, do të kufizojë ndjeshëm aksesin e mediave në seancat gjyqësore dhe do të ulë transparencën e procedurave gjyqësore. Pritet që rregullorja të hyjë në fuqi në shtator.

Sipas rregullores së re, gazetarët do të duhet të kërkojnë leje të paktën 24 orë përpara për të marrë pjesë në seanca. Rregullat kufizojnë edhe numrin e përfaqësuesve mediatikë në sallat e gjyqit, ndalohet regjistrimi në korridoret e gjykatës dhe përdorimi i telefonave celularë, laptopëve dhe tabletave gjatë seancave, dhe është hequr praktika e regjistrimit të minutave hyrëse të proceseve.

Dënuar nga shoqatat profesionale

Shoqata e Gazetarëve të Shqipërisë (SGSh) ka dënuar masat, duke i vlerësuar ato si shkelje të garancive kushtetuese për lirinë e mediave dhe të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Presidenti i Dhomës së Avokatëve të Shqipërisë, Maksim Haksija, paralajmëroi se do të propozojë bojkot të seancave gjyqësore, duke vlerësuar se kufizimet pengojnë punën e avokatëve dhe nuk kanë bazë të përshtatshme ligjore.

Rregullorja fut po ashtu rregulla të reja për akreditimin e gazetarëve dhe parashikon verifikimin e lejeve ekzistuese për qasje në gjykatë. Kritikat vënë në dukje se dokumenti devijon nga udhëzimet e Këshillit të Lartë Gjyqësor të vitit 2023 për marrëdhëniet midis gjykatave, publikut dhe mediave dhe se është miratuar pa konsultime paraprake me palët e interesuara.

Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ), përmes projektit “Përgjigje e Shpejtë për Lirinë e Mediave”, iu bashkua shqetësimit të SGSh dhe i bëri thirrje SPAK të shtyjë menjëherë hyrjen në fuqi të rregullores dhe të nisë një proces të përshtatshëm konsultimi. “Ndaloja e plotë e përdorimit të mjeteve themelore për raportim as nuk është e nevojshme e as proporcionale. EFJ mbështet thirrjen e SGSh që çdo kufizim i procedurave gjyqësore të jetë i argumentuar mirë, i bazuar në ligj dhe të respektojë të drejtën e mediave për t’i informuar qytetarët në mënyrë të lirë, profesionale dhe të përgjegjshme”, deklaroi sekretari i përgjithshëm i EFJ, Ricardo Gutiérrez.

Organizatat e gazetarëve dhe përfaqësuesit ligjor paralajmërojnë se efekti i kombinuar i kërkesës për leje paraprake, kufizimit të numrit dhe ndalimeve teknike do ta vështirësojë seriozisht raportimin e pavarur nga procedurat penale dhe do të kufizojë kontrollin publik mbi çështjet me interes të lartë publik.

Foto: Dragan Mitreski, 13.07.2020, DIK