Америка сѐ посилно ја притиска кочницата за изградба на дата‑центри

Локалните власти ширум САД сѐ поактивно ја кочат изградбата на нови дата‑центри, поради загриженост за потрошувачката на вода и струја, ефектот врз сметките на граѓаните и општиот притисок врз заедниците — тренд што се зајакна откако минатиот месец Њујорк воведе едногодишен мораториум за големи дата‑центри.

Повеќе од 500 општини и градови го притискаат сопирачот

По одлуката на Њујорк, повеќе од 500 локални единици започнаа да ги ограничуваат или одложуваат проектите за дата‑центри, а повеќе од 150 донесоа забрани само минатиот месец, додека технолошките компании и инвеститорите се соочуваат со растечки отпор од граѓаните. Протести ова лето, од Фредериксбург, Вирџинија, до Тајлер во Тексас, ги ставија во преден план загриженоста за животната средина и големата потрошувачка на енергија.

„Постои прилично силно чувство дека локалното население сака да им се спротивстави, а дел од причината е тоа што технолошките директори ни ја наметнуваат вештачката интелигенција“, изјави Пол Триоло, партнер во консултантската фирма „ДГА‑Албрајт Стоунбриџ Груп“. „Дел од работата е да се промени таа јавна перцепција. Велиме: ‘Еј, можеби постои начин да се реши овој проблем на начин што ќе биде добар за двете страни’.“

Отпорот не е само локален: и на ниво на сојузни држави има чекори за запирање на експанзијата. Гувернерката на Њујорк, Кати Хокул, воведе едногодишен мораториум за големи дата‑центри, односно оние што користат 50 мегавати или повеќе електрична енергија, наведувајќи дека изградбата ризикува да ги зголеми сметките за струја, да ги исцрпи природните ресурси и да внесе неизвесност за жителите. Во Тексас, гувернерот Грег Еббот нареди пауза додека државните агенции ја прегледуваат регулативата; рок за паузата засега не е одреден.

Претседателот Доналд Трамп јавно го брани продолжувањето на проекти за дата‑центри, прикажувајќи ги како клучни за натпреварот со Кина и како корисни за американските заедници. „Секоја заедница што ќе ја одбие вештачката интелигенција прави голема грешка“, изјави тој минатата недела, нарекувајќи ги проектите „фантастична работа“ и тврдејќи дека „дата‑центрите би можеле да бидат поважни од нафтата“. Неговиот став, сепак, се судира со анкети кои покажуваат широка јавна скепса.

Анкетите наведуваат силно противење: истражување на Reuters‑Ipsos во јуни покажа дека 45 отсто од Американците се против дата‑центри, додека само 16 отсто имаат позитивен став; анкетата на Gallup од март откри дека 7 од 10 Американци се против изградба во нивната област. Иако 61 отсто во анкетата на Reuters рекле дека големите дата‑центри се неопходни, 77 отсто сакале тие да се градат далеку од населените места; во целост, трошоците поранечено биле сметани за поважни од придобивките — 71 во однос на 29 проценти.

Дебатата во САД допре и до Македонија. Премиерот Христијан Мицкоски најави преговори со десетици компании за можни инвестиции во дата‑центри и критиките на социјалните мрежи ги оцени како „непотребна хистерија“. Министерството за дигитална трансформација предложи опција за лоцирање во технолошко‑индустриски развојни зони и нагласи дека секоја градба мора да помине елаборати за заштита на животната средина.

Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, изјави дека една од опциите е центри да се сместат каде што постои индустриска инфраструктура за таканаречени браунфилд‑инвестиции и нагласи: „Секоја градба мора да помине соодветни елаборати за заштита на животната средина, особено кога станува збор за странски инвестиции. Нема да направиме ниту еден чекор што би значел компромитирање на природата.“ Тој додаде дека прашањето е за капацитетот, големината и стандардите, а не за одбивање на дата‑центри.

Еколошките иницијативи возвратија. Иницијативата „Зелен хуман град“ посочи дека последните студии, вклучувајќи и анализа на ООН, укажуваат дека дата‑центрите трошат огромни количини струја и вода и дека до 2030 година тие може да произведат околу 2.5 милиони тони електронски отпад — товар што многу земји и локалитети немаат инфраструктура да го менаџираат.

Фото: EPA / Facebook