Ambasadorja e SHBA Kimberly Guilfoyle nën kritika në Greqi për pretendime për ndërhyrje

Ambasadorja e Shteteve të Bashkuara në Greqi, Kimberly Guilfoyle, u përball me kritika të ashpra në Athinë pasi një raport më 25 shtator pretendoi se në një darkë private në mars ajo kishte njoftuar që Shtetet e Bashkuara mund të shkaktojnë ndryshim të qeverisë në Greqi nëse do të donin. Lajmi çoi në mohim nga ana e ambasadores dhe në reagime të opozitës që kërkojnë shpjegime më të hollësishme.

Akuzat, mohimet dhe konfirmimet e pjesshme

Sipas raportit, Guilfoyle, në darkën ku ishte i pranishëm edhe ministri grek i energjetikës Stavros Papastavrou, së bashku me të tjerë, thuhet se deklaroi: „Ne mund ta bëjmë këtë me çdo vend ku duam ta bëjmë - mund ta bëjmë edhe këtu.“ Sipas përshkrimit, Papastavrou iu përgjigj se SHBA nuk mund të zëvendësojnë një qeveri të zgjedhur nga populli, dhe diskutimi u bë i ashpër.

Dy javë pas darkës ambasadorja udhëtoi për në Bukuresht; disa muaj më vonë koalicioni qeverisës në Rumani u shpërbë. Raporti thekson se nuk ka prova që SHBA ndikuan në atë zhvillim, por as nuk ka prova që të jetë e kundërta. Pas publikimit më 25 shtator, Guilfoyle, përmes avokatit të saj, e mohoi raportin. Qeveria greke reagoi vetëm pas tre ditësh; zëdhënësi i qeverisë Pavlos Marinakis tha se nuk kishte pasur asnjë kërcënim ndaj qeverisë dhe shtoi se „Diçka e tillë nuk do të tolerohet kurrë.“ Financial Times njoftoi se ka konfirmuar thelbin e raportit përmes një burimi të tij.

Misioni i Guilfoyle në Athinë ka tërhequr tashmë vëmendje të madhe mediatike. Që nga emërimi i saj në fund të vitit 2025, ajo është bërë figurë e përmendur shpesh, me paraqitje publike që përfshijnë një gala në nëntor 2024 dhe kopertinën e Vogue Greece në nëntor 2025. Ajo, 56 vjeçe, përshkruhet si ish-prokurore dhe ish-moderatore e Fox News dhe si bashkëpunëtore e afërt e presidentit të SHBA; raportohet se mban kontakte direkte me disa ministra grekë dhe ka interes të hapur publik për projekte biznesi, sidomos në energjetikë dhe porta.

Një temë e përsëritur është porti i Pireut. Gjatë krizës financiare porti iu dha me koncesion 35-vjeçar kompanisë shtetërore kineze COSCO, duke i dhënë Pekinit kontrollin e një nyje kyçe në Mesdhe. Ambasadorja raportohet se ka shtyrë për ndërtimin e një porte tjetër „për të kundërshtuar interesat kineze në Pire“ dhe ka deklaruar se për këtë do të angazhohet „ditë e natë“ dhe „pa kërkuar falje.“ Ajo mbështet edhe korridorin e quajtur "vertical corridor" që parashikon transportin e LNG nga SHBA përmes Greqisë drejt Evropës — projekt që Athina e konsideron të rëndësishëm për sigurinë energjetike.

Partitë opozitare e kritikuan qeverinë për përgjigjen e tyre, që e konsideruan të butë. Lëvizja Panhelene Socialiste (PASOK) theksoi se Greqia është një „demokraci e pavarur dhe sovrane,“ ndërsa koalicioni i majtë ELAS paralajmëroi kundër trajtimit të SHBA si një aleat i pamohueshëm dhe kërkoi përcaktimin e „linjave të kuqe.“ Partia Komuniste e Greqisë (KKE) riafirmoi kundërshtimin ndaj projektit të LNG dhe njoftoi demonstrata gjatë vizitës së parashikuar të Sekretarit amerikan të Shtetit Marco Rubio në Athinë nga 6 deri më 8 tetor. Deputeti i pavarur Alexis Haritsis shkroi në platformën X: „Një vend nuk bëhet më i fortë gjeopolitikisht duke rritur varësinë nga një fuqi e madhe, sidomos kur ajo fuqi hapur zëvendëson diplomacinë me interesa ekonomike."

Foto: material shtypi nga ngjarja