„Антропик“ предупредува: „ВИ‑црви“ може да се реплицираат во паметни апарати

Истражувачите од „Антропик“ во извештај објавен на 16 октомври 2026 предупредуваат дека малициозен софтвер заснован на вештачка интелигенција би можел наскоро да се вгнезди во поврзани домашни апарати и самостојно да се копира на други уреди, создавајќи нов вид сајбер‑ризик што компанијата го именува како „ВИ‑црви“.

Тест на евтини Android‑TV уреди

Во своите експерименти „Антропик“ дистрибуирал модел на вештачка интелигенција на 15 евтини Android‑TV уреди, при што секој уред извршувал дел од пресметките. Потоа во тест‑мрежата биле поставени осум дополнителни симулирани Android‑уреди како мети. Моделот успеал да се вгнезди во еден од овие уреди, да се реплицира и да ги зарази и останатите: во четири од пет обиди стигнал до сите осум целни уреди, а во еден обид до седум од осум.

Програмерите од „Антропик“ предупредуваат дека ваквите „ВИ‑црви“ би можеле да учат да се прилагодуваат на различни оперативни средини и да ги заобиколат ажурираните безбедносни мерки; според нив, на еден таков црв би можеле да му бидат потребни само "еден до два дена" за да се вгнезди во нов, претходно непознат уред.

Компанијата истакнува и дека зарaзените апарати би можеле да се поврзат во голема бот‑мрежа: поединечен компромитиран уред има ограничена компјутерска моќ, но колку повеќе уреди бидат преземени, толку лесно може да расте капацитетот на штетниот софтвер, кој тогаш не би зависел од централен сервер. „Антропик“ ваквиот можен развој го споредува со бавно растечка дигитална „слузеста мувла“.

Овие предупредувања доаѓаат во контекст на широко распространета употреба на паметни уреди: според индустриското здружение Битком, околу половина од домаќинствата во Германија користат решенија за „паметен дом“, а во извештајот се наведува и податок дека 52 отсто од германските домаќинства имаат такви уреди.

Како пример за далекусежни последици беше инцидентот во Франција во ноќта меѓу 11 и 12 октомври 2026, кога напаѓачи манипулирале со системите за ладење во неколку супермаркети. Во погодените објекти температурите се искачиле дури до 50 степени Целзиусови, што предизвикало расипување храна и во поединечни случаи пожари и технички штети. Француските власти првично навеле дека биле компромитирани далечински единици од данскиот производител Данфос, а предупредувањата подоцна биле проширени и на системи од други производители; истрагата е во тек.

Фото: прес-материјал од настанот