"Masakër absolute ndaj biodiversitetit": projekti luksoz i familjes Trump në Shqipëri tashmë ka shkaktuar dëm të pariparueshëm — ndërsa Rama u zotua se nuk do ta ndalë

Para se të fillojë ndërtimi i vërtetë, megaprojekti për resort luksoz në ishullin e Sazanit dhe gadishullin e Zvërnecit në Shqipëri — pas të cilit qëndrojnë fondi i Jared Kushner 'Affinity Partners' dhe familja Trump — ka shkaktuar dëme që shkencëtarët i vlerësojnë si të pariparueshme. Këtë e tregojnë imazhet satelitore të majit të këtij viti, ku shihet se për vetëm 25 ditë është hapur një rrugë, është shpyllëzuar një zonë e tërë dhe është ndërtuar një urë që lidh lagunën e Nartës me detin.

"Buldozerë mbi foletë e breshkave"

Projekti vlerësohet mes 1,4 miliardë dollarësh për vetë Sazanin — ish-bazë ushtarake komuniste — dhe deri në 4,7 miliardë dollarë për zonën më të gjerë që depërton në zonën e mbrojtur Vjosa-Nartë, shtëpi e specieve të rrezikuara si breshkat karetta, fokat mesdhetare dhe flamingot.

"Buldozerët në plazhe tashmë kanë dëmtuar vendet e folenizimit të breshkave karetta, të cilat kërcënohen me zhdukje... Një masakër absolute ndaj biodiversitetit", paralajmëron biologu detar Olsi Nika nga OJQ-ja 'EcoAlbania'.

Profesori Ferdinand Bego nga Universiteti i Tiranës vlerëson se dëmi i shkaktuar në lokalitet "shumë kohë para se të fillojë ndërtimi, është kryesisht i pariparueshëm".

Rama: "Sa të jem unë këtu, investimi nuk ndalet"

Qeveria shqiptare në fund të vitit 2024 i dha statusin 'investitor strategjik' një subjekti të lidhur me fondin e Kushner — me procedura të përshpejtuara dhe përjashtim tatimor dhjetëvjeçar — pasi parlamenti më parë, në shkurt 2024, hoqi ndalimin e ndërtimit në zona të mbrojtura. Kryeministri Edi Rama është i prerë:

"Shqipëria nuk duhet të jetë një vend që i frikësohet një projekti të jashtëzakonshëm si ky... Nuk ka gjasa që ky investim të ndalet sa të jem unë këtu."

Por presioni rritet nga të gjitha anët. Mijëra shqiptarë protestojnë prej muajsh në Tiranë e Vlorë, ndërsa në qershor ndodhën edhe përplasje me sigurimin privat pasi plazhet u rrethuan me tela me gjemba. Prokuroria speciale antikorrupsion hapi hetim për ndryshimin e statusit mbrojtës të Vjosa-Nartës, anashkalimin e tenderëve publikë dhe origjinën e fondeve për blerjen e tokës. Nga Brukseli, komisionerja për zgjerim Marta Kos kujtoi se Shqipëria është zotuar që këtë vit t'i shfuqizojë ndryshimet e kontestuara ligjore. Përplasja mes miliardave dhe natyrës — në një vend që synon BE-në deri në 2030 — sapo po ashpërsohet.

Foto: Wikimedia Commons, CC BY 4.0