Белгискиот научник Френсис Халзен ја доби Нобелова награда за физика

Белгискиот научник Френсис Халзен (82) ја доби годинашната Нобелова награда за физика за неговата работа во опсерваторијата за неутрино „АјсКјуб“ и за откривањето на високоенергетски неутрина од астрофизичко потекло.

„Френсис Халзен предводеше меѓународен тим истражувачи и инженери кои ни обезбедија фантастичен инструмент. Неговите упорност и научна визија го отворија патот за нов вид астрономија“, изјави Марк Пирс, претседател на Нобеловиот комитет за физика.

Патот до откритието

Истражувањето на Халзен за фаќање неутрина на Јужниот Пол датира од 1980‑тите и кулминираше со изградбата на опсерваторијата АјсКјуб, истражувачки центар поставен во антарктичкиот мраз. Водечка институција во проектот е Универзитетот Висконсин‑Медисон.

АјсКјуб користи илјадници сензори за светлина вградени во мразот за да регистрира слаби светкавици што настануваат кога неутрина ќе комуницираат со материјата. Овие мерења овозможуваат идентификација на неутрина со многу висока енергија кои потекнуваат од далечни астрофизички извори.

Наградата ја признава и техничката сложеност на детекторот и долгорочниот напор на интернационален тим научници и инженери. Откривањето отвора нови можности за мултимесенџер астрономија, во која резултатите од неутрината се комбинираат со набљудувања во електромагнетниот спектар и со гравитациски сигнали.

Комитетот со одлуката ја истакна важноста на честичната астрономија за разбирање на потеклото на космичките зраци и механизмите што ги напојуваат најенергетските појави во вселената.

Фото: ТТ)