Британија и ЕУ договорија до 200.000 места годишно преку "Youth Experience Scheme"
Договорот од Брисел предвидува по 100.000 места за секоја страна, визи за 2+1 години и ограничувања за бенефиции и издржани членови.

Велика Британија и Европската Унија постигнаа договор за нова програма, наречена „Youth Experience Scheme“, која ќе овозможи до 200.000 млади лица годишно да живеат, работат, студираат и патуваат на територијата на другата страна со престој до три години. Договорот беше објавен на самитот во Брисел на 20 ноември, но аплицирањето сè уште не е отворено, а првите учесници се очекуваат најдоцна до јануари 2030 година.
Што предвидува програмата
Програмата предвидува по 100.000 места годишно за државјани на ЕУ кои сакаат да престојуваат во Британија и исто толку за британски државјани кои ќе одат во земјите членки на Унијата. Право на учество ќе имаат лица на возраст од 18 до 31 година на почетокот на важноста на визата. Дозволата првично ќе важи две години, со можност за продолжување за уште една година.
Местата ќе се распределуваат меѓу земјите членки според бројот на жители. Освен вработување и студирање, ќе бидат дозволени волонтирање, грижа за деца во семејства и патување. Британските државјани ќе можат да престојуваат во најмногу три земји членки во текот на трите години, со задолжителен престој од најмалку 12 месеци во една земја пред да се преселат во друга.
Престојот нема да биде автоматски ниту бесплатен. Кандидатите ќе треба да добијат виза или соодветна дозвола, да докажат дека располагаат со доволно средства и да обезбедат здравствено покритие. Според британската владина анализа, визата за учесниците од ЕУ ќе чини 340 фунти, додека здравствениот надомест ќе изнесува 776 фунти годишно. Програмата нема да овозможува користење социјални бенефиции или носење издржувани членови на семејството. Точните ограничувања за работа ќе бидат објавени пред финалното потпишување.
Британскиот премиер Енди Барнам го поздрави договорот како нова можност за младите. „За младите кои се прашуваат како овој договор ќе влијае врз нивниот живот, би рекол дека овој договор е за вас“, изјави Барнам на самитот. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, истакна дека новите можности „отвораат хоризонти и создаваат пријателства што ќе траат цел живот“.
Програмата нема да важи за граѓаните на Македонија кои поседуваат само македонско државјанство. Таа е наменета за британски државјани и за државјани на земјите членки на ЕУ што ќе учествуваат во неа; македонските граѓани кои имаат и државјанство на земја членка на ЕУ ќе можат да аплицираат доколку ги исполнуваат останатите услови.
Иако преговорите се завршени, договорот допрва треба формално да стапи во сила. Британија и ЕУ имаат цел да почнат со примена најдоцна во 2028 година, а можностите за младите да станат достапни најдоцна до јануари 2030 година. Прашањето за универзитетските школарини за студентите од двете страни останува отворено и треба да се реши во рок од шест месеци од самитот.
Фото: прес-материјал од настанот


