Данска на врвот: каде најдобро се живее како жена според Индексот WPS
Нордиските држави доминираат на врвот на Индексот WPS за 2025/2026; земјите погодени од конфликти се на дното.
Данска е на првото место во најновиот Индекс за жени, мир и безбедност (WPS) за 2025/2026 година, со резултат речиси 0,939, додека земјите погодени од војни и долгорочни кризи се најдлабоко на листата.
Индексот рангира 181 земја според условите што го обликуваат животот на жените — вклучувајќи ја економската и политичката вклученост, пристапот до правда и личната безбедност. По Данска следат Исланд, Норвешка, Шведска и Финска; меѓу првите десет се уште и Луксембург, Белгија, Холандија, Австрија и Нов Зеланд.
Зошто нордиските земји доминираат
Нордиските држави се на врвот главно поради високото ниво на образование меѓу жените, големото учество на пазарот на трудот, силната правна заштита, политичкото застапување и релативно ниското ниво на насилство. Индексот истакнува дека ниту една земја не постигнала максимален резултат, но Северна Европа останува глобален стандард за положбата на жените.
На спротивниот крај од листата се наоѓаат Авганистан, Јемен, Централноафриканската Република, Сирија, Судан, Хаити, Демократска Република Конго, Бурунди, Јужен Судан и Мјанмар. Во многу од тие земји жените се соочуваат со последиците од долготрајните конфликти, политичката нестабилност и хуманитарните кризи.
Повеќе од 70 проценти од жените што живеат во 12-те најлошо рангирани земји се оддалечени помалку од 50 километри од област на вооружен конфликт, што го зголемува ризикот од раселување и родово базирано насилство.
Индексот, кој го објавува Институтот за жени, мир и безбедност „Џорџтаун“, мери не само родова еднаквост туку и пошироката способност на општествата да им обезбедат на жените безбедност, економски можности, здравствена заштита, правна заштита и можност за учество во донесувањето одлуки. Резултатите покажуваат дека земјите со стабилни институции и развиени системи за социјална заштита, каде што жените се потполно економски вклучени, генерално имаат подобри резултати, додека државите погодени од долгорочни кризи слабо котираат во речиси сите области.
Фото: прес-материјал од настанот