Danimarka e para në Indeksin WPS për kushtet e jetesës së grave 2025/2026

Danimarka u rendit e para në Indeksin e Grave, Paqes dhe Sigurisë (WPS) për 2025/2026, me një rezultat prej afërsisht 0,939, ndërsa vendet e goditura nga konflikte dhe kriza humanitare ndodhen në fund të listës.

Indeksi vlerëson 181 vende sipas kushteve që ndikojnë në jetën e grave — duke përfshirë përfshirjen ekonomike dhe politike, aksesin në drejtësi dhe sigurinë personale. Pas Danimarkës vijnë Islanda, Norvegjia, Suedia dhe Finlanda; Luksemburgu, Belgjika, Holanda, Austria dhe Zelanda e Re e përfundojnë dhjetëshen e parë.

Pse udhëheqin vendet nordike

Vendet nordike kryesojnë kryesisht për shkak të nivelit të lartë të arsimit mes grave, pjesëmarrjes së lartë në tregun e punës, mbrojtjes së fortë ligjore, përfaqësimit politik dhe niveleve relativisht të ulëta të dhunës. Indeksi nënvizon se asnjë vend nuk ka arritur rezultatin maksimal, por Europa Veriore mbetet standard global për pozitën e grave.

Në skajin e kundërt të renditjes janë Afganistani, Jemeni, Republika Qendrore Afrikane, Siria, Sudani, Haiti, Republika Demokratike e Kongos, Burundi, Sudani i Jugut dhe Mianmar. Në shumë prej këtyre vendeve gratë përballen me pasojat e konflikteve afatgjata, paqëndrueshmërisë politike dhe emergjencave humanitare.

Më shumë se 70 përqind e grave që jetojnë në 12 vendet me renditjen më të dobët ndodhen brenda 50 kilometrave nga një zonë e konfliktit të armatosur, një afërsi që rrit rrezikun e zhvendosjes dhe dhunës me bazë gjininë.

Indeksi, i përgatitur nga Instituti Georgetown për Gratë, Paqen dhe Sigurinë, mat jo vetëm barazinë gjinore, por edhe kapacitetin më të gjerë të shoqërive për t’u siguruar grave siguri, mundësi ekonomike, përkujdesje shëndetësore, mbrojtje ligjore dhe mundësi për të marrë pjesë në vendimmarrje. Ai gjen se vendet me institucione të qëndrueshme dhe sisteme të zhvilluara të mbrojtjes sociale dhe me përfshirje më të madhe ekonomike të grave zakonisht renditen më mirë, ndërsa vendet që përjetojnë kriza afatgjata performojnë dobët në pothuajse çdo dimension.

Foto: material shtypi nga ngjarja