Данска предлага наставниците да можат физички да ги отстрануваат учениците

Данска разгледува законска промена со која би се прошириле овластувањата на наставниците да интервенираат физички кога ученик сериозно ја попречува наставата, навредува соученици или одбива да ги почитува наставните упатства. Предлогот, кој доби и јавна критика и поддршка, ја отвори дебатата за рамнотежа меѓу редот во училницата и заштитата на децата.

Што би значеле новите правила

Во согласност со постојните правила, физичка интервенција во јавните училишта е дозволена главно кога ученикот претставува опасност за себе, за други или за училишниот имот. Предложените измени би ја прошириле можноста за интервенција и во одредени случаи на сериозно попречување на наставата и вознемирување на останатите ученици.

Конкретно, наставниците би можеле во некои околности да го задржат ученикот, да го спречат да го напушти одреден простор или да го одведат во друга просторија против негова волја. Во образложението се даваат примери: ученик кој во час по домаќинство фрла храна и продолжува и покрај предупредувањата, или ученик кој пушта гласна музика од мобилен телефон и одбива да го намали звукот, да го исклучи уредот или да му го предаде на наставникот.

Заговорниците на реформата велат дека јасно дефинираните овластувања ќе им помогнат на наставниците да го заштитат правото на останатите ученици да ја следат наставата без прекини. Како една од причините за предложените промени се повикуваат на податоците од истражување што Министерството за образование на Данска го нарачало.

Истражувањето на Епинион и Als Research покажало дека во повеќе од половина од одделенијата во текот на една година е регистрирано физичко насилство меѓу учениците, а проблемите биле особено изразени во пониските одделенија од основното образование.

Но, критичарите предупредуваат дека проширувањето на правото на физичка интервенција може долгорочно да ги влоши односите во училниците и да го поткопа довербата помеѓу учениците и наставниците. При разгледувањето на претходната верзија на предлогот, повеќе од 500 експерти од областа на образованието и девет невладини организации изразиле загриженост дека ваквото проширување не е соодветно решение.

Истражувачката Луиз Клинге смета дека новите правила би можеле да ги заострат конфликтите и да го нормализираат користењето физичка сила при решавањето на несогласувањата, потенцирајќи и недостигот од стручен наставен кадар и прекумерната дигитализација како фактори кои придонесуваат. Расмус Кјелдал, директор на организација за заштита на правата на децата, предупредува дека постои ризик наставниците да почнат да се доживуваат повеќе како полицајци отколку како образовни работници.

Данскиот совет за деца укажал и на правни нејаснотии: кој ќе проценува дали употребата на сила била пропорционална и каква заштита ќе имаат учениците ако сметаат дека интервенцијата била неоправдана. Критичарите предлагаат наместо потпирање на физички мерки да се вложи во дополнителна стручна поддршка, спречување на насилството и подобрување на условите за работа во училиштата.

Фото: прес-материјал од настанот