Дојче банк со години ги задржувала руски олигарси и ги игнорирала интерните предупредувања
Повеќе од 15 милиони интерни документи покажуваат како комерцијалните интереси ги надвладувале ризиците сѐ до февруари 2022.

Дојче банк со години задржувала и остварувала профит од богати руски клиенти и покрај повторуваните интерни предупредувања дека тие врски носат репутациски, правни и санкциски ризици. Само по целосната инвазија на Русија врз Украина во февруари 2022, банката го преиспитала тој пристап.
Меѓу предупредувањата и комерцијалниот интерес
Повеќе од 15 милиони интерни документи — доверливи извештаи, е‑пораки и записници од состаноци — покажуваат дека службите за ризик со години јавно и писмено укажувале на опасностите од изложеноста кон Русија. Една експертка за спречување финансиски криминал напишала во интерна порака: "Како што знаете, имаме голем број руски олигарси меѓу клиентите." Во истата порака таа прашала од кои клиенти банката може да се откаже и дали треба да им се советува да ги повлечат парите "додека сѐ уште можат."
Во документите се именуваат и влијателни клиенти, меѓу кои Олег Дерипаска и Виктор Векселберг, а евидентно е и расколот меѓу оценките на ризик и комерцијалните интереси. Еден запис го опишал Дерипаска како "угледен бизнисмен и добро етаблиран деловен партнер," со потенцијал за идни зделки. Интерна презентација од 2015 година јасно наведувала: "Руските милијардери значително придонесуваат за нашиот успех."
Истовремено, банката поминувала низ регулаторни афери. Во случајот наречен „mirror trading“, регулаторите од САД и Велика Британија посочија дека преку Русија преку тргувања можело да се измие до 10 милијарди долари; во 2017 банката платила стотици милиони долари како дел од спогодба. Кога во 2018 САД воведоа санкции против седум индустријалци блиски до Кремљ, петмина од нив лично или преку деловни врски биле клиенти на банката.
Предупредувањата стигале и до највисоко ниво. На состанок на комитетот за ризици на Надзорниот одбор во 2019 година еден советник предупредил: "Ако се покаже дека некој од клиентите е проблематичен, загубата ќе биде многукратно поголема од приносот." Во 2020 надворешни правници препорачале сериозно да се размисли за затворање на сите операции поврзани со Русија, но врските продолжиле. Дел од сметките беа префрлени во Луксембург и Швајцарија — потег што банката го оценува како усогласен со практиките во индустријата и предмет на соодветни проверки.
По нападот врз Украина, пресметката се промени брзо: во рок од неколку дена следеа десетици санкциони пакети кои радикално ги зголемија правните и оперативните обврски. Еден банкар ја опишал ситуацијата како "невидено сложена" и речиси "неуправлива." Американското Министерство за правда, врз основа на претходна спогодба, побара информации за санкционираните руски клиенти, состојбата на нивните сметки и мерките за следење на паричните текови. На 10 март 2022 директорот Christian Sewing им порачал на вработените дека целосно повлекување од Русија би било спротивно на вредностите на банката бидејќи дел од клиентите не можеле преку ноќ да ја напуштат земјата. Следниот ден банката соопшти дека ќе ги прекине своите операции таму и објави: "Нема да има нов бизнис во Русија."
Документите ја илустрираат долготрајната тензија меѓу профитот и претпазливоста: повторувани интерни аларми за репутациски, санкциски и ризици од перење пари често биле потиснувани од комерцијалната вредност на богати руски клиенти – сѐ додека војната и политичко‑правните притисоци не го направија продолжувањето на тој бизнис неиздржливо. Материјалите беа добиени и анализирани во рамки на меѓународна истражувачка иницијатива во која учествуваа повеќе од 200 новинари; меѓу пријавувачите се и новинарките Џози Џозеф и Кадиџа Шариф.
Фото: прес-материјал од настанот


