KE me patkazhe për katër vende: Mali i Zi mund të përfundojë negociatat në dhjetor 2026

Komisioni Evropian publikoi katër skema indikative kohore për negociatat e anëtarësimit me Malin e Zi, Shqipërinë, Moldavinë dhe Ukrainën, ndërsa Maqedonia e Veriut nuk është përfshirë mes katër vendeve që morën kalendarë konkretë.

Afatet dhe kushtet kryesore

Për Malin e Zi, Komisioni propozon që 14 kapitujt e mbetura të mbyllen në dy konferenca të fundit ndërqeveritare: pesë kapituj në nëntor 2026 dhe nëntë të tjerët në dhjetor 2026; pas kësaj teksti i marrëveshjes së anëtarësimit do të harmonizohet në pranverë dhe nënshkrimi mund të ndodhë në qershor 2027. Mbyllja e kapitujve varet nga konfirmimi i Këshillit se janë përmbushur kriteret përfundimtare dhe nga marrëveshjet për periudhat kalimtare, pakon financiare dhe çështjet institucionale lidhur me anëtarësimin.

Për Shqipërinë skema parashikon mbylljen e përkohshme të 31 kapitujve në tre etapa për të arritur objektivin qeveritar për përfundim të negociatave deri në fund të 2027. Komisioni rekomandon gjashtë kapituj prioritarë deri në fund të 2026 (përfshirë të drejtën e pronësisë intelektuale, politikën ekonomike dhe monetare, si dhe politikën e jashtme dhe të sigurisë), dhjetë të tjerë në gjysmën e parë të 2027 (duke përfshirë prokurimet publike, lëvizjen e lirë të kapitalit, transformimin digjital, median dhe unionin doganor) dhe 15 në gjysmën e dytë të 2027 (përfshirë bujqësinë, energjinë, mjedisin dhe të dy kapitujt e sundimit të ligjit).

Për Moldavinë, Komisioni propozon hapjen e dy grupeve të fundit – "Axhenda e Gjelbër dhe Lidhshmëria e Qëndrueshme" dhe "Burimet, Bujqësia dhe Kohezioni" – deri në fund të 2026 dhe dallon mundësinë për mbylljen e deri në 25 kapitujve gjatë vitit 2027: nëntë në gjysmën e parë të 2027 (p.sh. shkenca dhe kërkimi, arsimimi dhe kultura, lëvizja e lirë e kapitalit dhe unioni doganor) dhe 16 në gjysmën e dytë (përfshirë konkurencën, taksimin, transportin, energjinë dhe mjedisin). Qeveria moldave synon të përfundojë negociatat në fillim të 2028; Komisioni e vlerëson këtë afat si ambicioz, por të arritshëm nëse reformat vazhdojnë me ritmin aktual.

Për Ukrainën, Komisioni propozon gjithashtu hapjen e dy klastereve të fundit deri në fund të 2026 dhe pret nga Kievi të përshpejtojë reformat për t'u përputhur me kriteret kalimtare për sundimin e ligjit në gjysmën e parë të 2027. Është formuar një grup pune special për të mbështetur këtë proces. Skema parashikon mbylljen e mundshme të një kapitulli – "Arsim dhe Kulturë" – në gjysmën e parë të 2027 dhe deri në gjashtë të tjerë në gjysmën e dytë (pronësia intelektuale, politika sociale dhe punësimi, ndërmarrjet dhe politika industriale, shkenca dhe kërkimi, marrëdhëniet e jashtme dhe politika e jashtme, e sigurisë dhe e mbrojtjes). Qeveria ukrainase synon të përfundojë negociatat deri në fund të 2028.

Maqedonia e Veriut nuk përfshihet në paketë me kalendar të propozuar për hapjen e klastereve ose mbylljen e kapitujve. Komisioni vë në dukje se obligimi për ndryshime kushtetuese për të përfshirë në Kushtetutë shtetasit që bëjnë pjesë në popujt e tjerë, përfshirë bullgarët, mbetet i pazgjidhur, ndërsa autoritetet vazhdojnë punën mbi hartat e brendshme për sundimin e ligjit, reformën e administratës publike, funksionimin e institucioneve demokratike dhe planin e veprimit për pakicat. "Kos: Kushtet për Maqedoninë e Veriut janë të qarta, ajo duhet t'i bëjë ndryshimet kushtetuese për të ecur drejt BE-së – gjithçka varet nga vendi", tha komisionerja për zgjerim e BE-së.

Katër patkazet janë publikuar si anekse (I–IV) të paketës për zgjerim. Afatet janë indikative dhe zbatimi i tyre do të varet nga përparimi i reformave në secilin vend dhe vendimet e institucioneve dhe shteteve anëtare të BE-së; vendimet finale për tekstet e marrëveshjeve dhe ratifikimet mbeten në kompetencë të Këshillit, Parlamentit Evropian dhe autoriteteve kombëtare ratifikuese.

Foto: Printskrin