Екстремните горештини можат да „изгорат" 180 милијарди евра од економијата на ЕУ

Анализа на холандската банка Triodos предупредува дека екстремните горештини, сушите и големите шумски пожари ова лето би можеле да го намалат БДП на Европската унија за околу 1 отсто — што одговара на економска штета од приближно 180 милијарди евра.

Европската комисија очекува раст на економијата на ЕУ од околу 1,1 отсто во 2026 година. Според проценката на Triodos, ефектот од климатските нарушувања би ги избришал најголемиот дел од тие очекувања и би ја доближил европската економија до стагнација.

Како топлотата го намалува производството

Најголемиот дел од економската штета се должи на намалената продуктивност на работниците со порастот на температурите. Продуктивноста почнува значително да опаѓа кога температурите се искачуваат над 25 до 30 степени Целзиусови, особено кај луѓето кои работат на отворено и вршат физички напор, но последиците ги чувствуваат и канцелариските работници преку нарушување на сонот и намалена концентрација.

Според анализата на Triodos, производството по работен час може да се намалува за околу 3 отсто за секој степен над 30 степени Целзиусови кога високите температури траат повеќе денови. Екстремните временски услови веќе влијаат на земјоделството: намалени приноси и производството на млечни производи создаваат дополнителен притисок врз цените на храната.

Проблеми има и во енергетскиот сектор: високите температури и недостигот од вода можат да го ограничат производството од хидроцентралите, но и од нуклеарните и термоцентралите, додека сончевите панели се помалку ефикасни при екстремно високи температури. Поголемата употреба на клима-уреди дополнително ја зголемува побарувачката за електрична енергија.

Ниските водостоји на реките создаваат проблеми за транспортот на стоки; ограничувањата важат и за патниот и за железничкиот сообраќај, што го зголемува трошокот за компаниите и го нарушува снабдувањето. Франција е меѓу најпогодените големи економии — екстремните горештини можат да ѝ одземат околу 1,4 процентни поени од растот и тоа би можело да ја турне во контракција од околу 0,6 отсто. Шпанија и Италија имаат голем број работници изложени на топлината и многу топли денови, но долгорочната адаптација делумно ги ублажува последиците. Полска е покривична поради помалата распространетост на климатизацијата, но годинава имаше помалку екстремно топли денови и се очекува нејзината економија сепак да порасне.

Економските пресметки не ја опфаќаат целосно човечката цена: според проценките во анализата, само во Франција, Германија, Шпанија и Италија околу 20.400 смртни случаи биле поврзани со топлотниот бран во јуни. Шумските пожари опфатија стотици илјади хектари низ Европа, нанесувајќи дополнителна штета на земјоделството, шумите и екосистемите. Експертите предупредуваат дека адаптацијата — подобра инфраструктура, климатизација, заштита на работниците и управување со водата — може да ги намали економските загуби, но нема целосно да ги елиминира. Ел Нињо може да турне уште 49 милиони луѓе во глад.

Фото: прес-материјал од настанот