Естонскиот министер за одбрана Хано Певкур поднесе оставка поради авансни плаќања

Естонскиот министер за одбрана Хано Певкур поднесе оставка откако ревизорите открија дека Министерството платило околу 70 милиони евра однапред на фирмата Datasel за артилериска муниција наменета за Украина, иако таа компанија претходно не продала ниту една од побараните гранати.

Певкур, во објава на Фејсбук, рече дека лично не ги познава деталите за проблемите околу договорот но е подготвен да ја прифати политичката одговорност. Тој напиша: "Лидер мора да има сила и храброст да ја преземе одговорноста. Иако министерот не брои чорапи и куршуми и не преговара за договори, забелешките на Државниот завод за ревизија го поставуваат прашањето за политичка одговорност."

Договорите, плаќањата и доцнењето на испораките

Првиот договор со Datasel беше потпишан во август 2024 година, кога Естонскиот државен инвестициски центар за одбрана исплати 15 милиони евра аванс. Парите не беа обезбедени од државниот буџет туку од Европскиот мировен фонд. Datasel е регистрирана во Италија и е во сопственост на индиската компанија Neco Defense Munitions; ниту Datasel ниту нејзината матична компанија претходно ги произведувале или продавале побараните артилериски гранати.

Во октомври 2024 следуваше втор договор со аванс од повеќе од 10 милиони евра. До крајот на 2024 беа потпишани уште два договора и вкупниот износ на авансните плаќања достигна околу 70 милиони евра.

Првата испорака требаше да се реализира во ноември 2024 година, но добавувачот пријави проблеми со производството и муницијата не е испорачана според договорите. Естонија покрена постапка против компанијата, а спорот се решава пред Европскиот центар за арбитража и медијација.

Ревизорите утврдиле сериозни пропусти во работата на институциите под надлежност на Министерството за одбрана, што го зголемува ризикот од злоупотреба на државни пари и имот и посочиле на слични проблеми и во претходните години. Певкур беше министер за одбрана од 2022 година. Тој на Фејсбук додаде: "Затоа денеска морам да ја преземам политичката одговорност за целиот одбранбен сектор и да му ја предадам функцијата министер за одбрана на премиерот."

Фото: прес-материјал од настанот