ЕУ и Велика Британија потпишаа договор за слободно движење меѓу Шпанија и Гибралтар

Во Брисел, на 30 јули 2026 година, Европската унија и Велика Британија потпишаа договор со кој се укинуваат граничните контроли и се овозможува слободно движење на луѓе и стоки помеѓу Шпанија и територијата Гибралтар, која е под британска контрола.

Договорот беше потпишан од европскиот комесар за трговија Марош Шефчович и британскиот министер за Европа, Стивен Доути, а присуствуваше и премиерот на Гибралтар, Фабијан Пикардо.

Текстот ги отстранува сите физички бариери и редовните контроли на копнената граница помеѓу Гибралтар и Шпанија и предвидува чекори за поблиска усогласеност на територијата со шенген-зоната и Единствениот пазар на ЕУ, при што јасно ја зачувува британската сувереност над Гибралтар, на барање на Лондон.

Што ќе се промени на терен

Од утре на граничниот премин помеѓу Гибралтар и шпанскиот град Ла Линеа, кој го преминуваат илјадници лица секој ден, повеќе нема да има редовни проверки на документи, што ќе ги поедностави дневните премини и транспортот на стоки.

Гибралтар е мала територија со население од речиси 40.000 жители. Околу 15.000 шпански работници влегуваат во Гибралтар секој ден — бројка што претставува речиси половина од работната сила на територијата.

Договорот меѓу Лондон и Брисел беше постигнат во јуни минатата година по години тешки преговори во кои учествуваше и Шпанија. Граничните контроли беа воведени по референдумот за Брегзит во 2016 година и по излегувањето на Велика Британија од ЕУ. За утре е предвидено посетување на Гибралтар од премиерот на Шпанија, Педро Санчез. Гибралтар е под контрола на Велика Британија од 1713 година, според Договорот од Утрехт, и е британска прекуморска територија на шпанскиот брег, со останатите страни опкружени од Средоземното Море и Атлантскиот Океан.

Фото: прес-материјал од настанот