BE do të ndërtojë shtatë qendra gjigante kompjuterike për zhvillimin e inteligjencës artificiale

Bashkimi Evropian më 30 korrik 2026 shënoi fazën fillestare të planit për ndërtimin e shtatë qendrave të mëdha kompjuterike të dedikuara për zhvillimin dhe trajnimin e modeleve të avancuara të inteligjencës artificiale në Evropë. Vlera e projektit është vlerësuar rreth 30 miliardë euro.

Sipas njoftimit, Brukseli planifikon të ngritë katër qendra më të vogla me kapacitet midis 25,000 dhe 75,000 çipash dhe tre qendra të mëdha me fuqinë nga 40,000 deri në 100,000 çipa. Qendrat pritet të sigurojnë infrastrukturë llogaritëse për startup-e, ekipe shkencore, ndërmarrje të vogla dhe të mesme dhe institucione publike.

"Kjo thjesht është partneriteti publik-privat më i madh që siguron rreth 30 miliardë euro për t'u investuar. Tani, pse i nevojitet kjo Evropës? Sepse Evropa dëshiron të bëhet kontinenti i parë i inteligjencës artificiale. Këto gigafabrika do të sigurojnë fuqinë e nevojshme llogaritëse për ta bërë këtë të mundur, sepse Evropa dëshiron të bëhet kontinenti i parë i inteligjencës artificiale, dhe sepse do t'u japim startup-eve tona, bizneseve të vogla dhe të mesme, studiuesve dhe autoriteteve publike infrastrukturën e nevojshme për të ndërtuar modelet më të avancuara për shëndetin, transportin dhe energjinë, për të përmendur vetëm disa shembuj. Gjithçka kjo shkon gjithashtu në shërbim të axhendës sonë për pavarësi teknologjike, sepse duam që inteligjenca e avancuar artificiale të zhvillohet pikërisht këtu, në shtëpi në Evropë, nga kompani evropiane dhe studiues evropianë në përputhje me vlerat dhe të drejtat themelore evropiane," tha zëdhënësi i Komisionit Evropian, Thomas Regnie.

Si do të zgjidhen kontraktorët dhe afatet

Kompani individuale ose konsorcione do të mund të paraqesin ofertat e tyre te Komisioni Evropian. Në njoftim është theksuar se Brukseli do të zgjedhë ofertat më të mira në fillim të vitit 2027. Pas ndarjes së fondeve, kontraktorët do të kenë 18 muaj për të ndërtuar qendrat.

Projekti është konceptuar si një partneritet i madh publik-privat që në kornizën e tij financiare pritet të investojë rreth 30 miliardë euro në harduer dhe infrastrukturë. Mbështetësit pretendojnë se një investim i tillë do t'u japë aktorëve evropianë fuqinë llogaritëse të nevojshme për të zhvilluar zgjidhje të avancuara të inteligjencës artificiale.

Por, plani nuk është pa kritika: disa analistë shprehin dyshime nëse në Evropë do të ketë kërkesë të mjaftueshme për të justifikuar kapacitete të tilla, ndërsa të tjerë paralajmërojnë se projekti do të vijojë të varet nga Shtetet e Bashkuara, sepse çipat më të avancuar prodhohen nga kompani amerikane.

Foto: material për shtyp nga ngjarja