ЕУ од 12 август 2026: нови правила за амбалажа — хотели, кафулиња и продавници мора да се прилагодат

Од 12 август 2026 година ЕУ воведува нови правила за амбалажа кои ќе ги опфатат сите кои пласираат пакувања на пазарот — од производители и трговци до угостители и хотелиери.

Главните промени и временската рамка

Ревизијата е насочена кон намалување на растечката количина отпад од пакување, предизвикана од онлајн трговијата и навиките „земи и оди“. Законот воведува ограничувања за концентрацијата на штетни супстанции во материјалите што доаѓаат во контакт со храна: вкупната количина на кадмиум, олово, жива и шестовалентен хром не смее да надмине сто милиграми на килограм (100 mg/kg), а за PFAS — така наречените „хемикалии засекогаш“ — се воведуваат ограничувања исклучиво за амбалажа за храна. Дополнително ќе се намали и дозволениот празен простор во пакувањата.

"Се однесува на концентрацијата на загрижувачки супстанции во амбалажата. Тоа се кадмиум, олово, жива и шестовалентен хром, чија вкупна количина не смее да надмине сто милиграми на килограм. Дополнителна супстанција што е ограничена е PFAS, исклучиво за амбалажа во контакт со храна. Ќе се намали и максималниот можен празен простор во амбалажата. Се случуваше амбалажата да има лажно дно", вели Гордана Пенец Павловиќ, независен советник во Индустрискиот сектор на Хрватската стопанска комора.

Од февруари 2027 година ќе почнат мерките насочени кон потрошувачите: тие ќе можат да користат свои садови за храна и пијалоци за носење. Амбалажата за еднократна употреба за кафе и јадење за носење повеќе нема да биде автоматска опција — клиентот што носи своја амбалажа ќе биде одговорен за нејзината хигиенска состојба. Во февруари 2028 година, системите HORECA и продавниците кои продаваат храна ќе мора да воведат механизми за враќање или рефундирање на средствата за повторно користена амбалажа.

На далечински рок, од 2030 година ќе биде забранета пластиката за еднократна употреба за консумирање храна и пијалоци на лице место, како и ситните пакувања за зачини, шеќер и млеко во еднократни порции. Хотелите ќе бидат принудени да го напуштат практикувањето на мини‑козметика во еднократни пакувања и да преминат на диспенсери или други рефил решенија.

Хотелите веќе прават адаптации. "Пред неколку години се ослободивме од малите шампони, регенератори, гелови и слично. Во основа имаме диспензери во собите. Се покажа одлично, на гостите не им пречи. Што се однесува до пластиката, ја заменивме и неа, како картички за соба, четки за заби за еднократна употреба и бричеви, сега е сè дрвено и сè се рециклира", вели Срѓан Пујо, директор на хотел во Дубровник.

Фото: EPA-EFE/NIC BOTHMA