Fitch konfirmon vlerësimin e Maqedonisë së Veriut: BB+ me perspektivë stabile

Agjencia e kreditit Fitch konfirmoi vlerësimin afatgjatë të Maqedonisë së Veriut në BB+ me perspektivë stabile, duke vënë në pah tregues të favorshëm të qeverisjes, një GDP për frymë më të lartë krahasuar me ekonomitë e ngjashme dhe politikë monetare të qëndrueshme që ruan në praktikë kursin e fiksuar të denarit ndaj euros.

Rreziqet fiskale dhe kufizimet

Si mbështetje për vlerësimin, agjencia thekson angazhimin e qeverisë në reformat e lidhura me procesin e anëtarësimit në BE, ndërsa kufizimet kryesore mbeten madhësia e vogël e ekonomisë, borxhi publik i lartë dhe deficiti i llogarisë corrente.

Sipas vlerësimeve të Fitch, deficiti buxhetor do të arrijë 4 përqind të GDP-së në 2026 dhe gradualisht do të ulet në 3.6 përqind deri në 2028. Qeveria rishikoi objektivin për deficitin e 2026 nga 3.5 në 4.1 përqind për shkak të rritjes së shpenzimeve për paga në sektorin publik, subvencioneve bujqësore dhe investimeve kapitale. Shpenzimet kapitale në periudhën janar–korrik shënuan rritje 40 përqind në bazë vjetore, kryesisht për shkak të ndërtimit të korridoreve autostradore 8 dhe 10d.

Zbatimi i plotë i Ligjit për Buxhetin është shtyrë për herë të tretë, tani për në 2028, për shkak të nevojave të larta të rrjedhshme dhe kapitale dhe përparimit të pamjaftueshëm në përgatitjet teknike. Ligji parashikon një kufi të deficitit buxhetor prej 3 përqind dhe një plafon të borxhit publik deri në 60 përqind të GDP-së.

Borxhi shtetëror në fund të 2025 ishte 51.6 përqind të GDP-së, dhe projektohet të stabilizohet në një mesatare prej 52.7 përqind në periudhën 2026–2028. Pjesa më e madhe e huamarrjes do të kryhet në tregun e huaj përmes euroobligacionëve dhe kredive të sindicatuara. Rreth 62 përqind e borxhit është në valutë të huaj, kryesisht në euro, ndërsa 76 përqind mbart norma interesi fikse.

Garancitë shtetërore paraqesin një rrezik fiskal shtesë dhe në gjysmën e parë të vitit arrijnë 6.8 përqind të GDP-së; pjesa më e madhe, 4.1 përqind, lidhet me Ndërmarrjen Publike për Rrugët Shtetërore. Pas ndryshimeve ligjore në qershor, ndërmarrja duhet të financojë në mënyrë të pavarur ndërtimin e korridoreve dhe do të jetë në masë të madhe e varur nga kredi të reja me garanci shtetërore. Borxhet e prapambetura të ndërmarrjeve shtetërore arrijnë 3.8 përqind të GDP-së.

Rritja ekonomike parashikohet në 3.2 përqind për 2026, pas përshpejtimit në 4.3 përqind në tremujorin e dytë, falë ndërtimit dhe industrisë. Investimet publike dhe konsumimi privat janë motorët kryesorë, ndërsa eksporte neto kontribuojnë negativisht për shkak të kërkesës së dobët në BE. Inflacioni mesatar për periudhën janar–gusht ishte 3.7 përqind për shkak të rritjes së çmimeve të energjisë të shkaktuara nga lufta në Lindjen e Mesme; Fitch pret një inflacion mesatar prej 4 përqind në periudhën 2026–2028, i nxitur edhe nga rritja e pagave dhe aktiviteti i kredive.

Deficiti i llogarisë corrente pritet të arrijë 5.5 përqind të GDP-së për vitin për shkak të importeve të shtrenjta të energjisë dhe pajisjeve për investime. Huamarrja e jashtme do t'i mbajë rezervat valutore të mjaftueshme për të mbuluar 3.9 muaj importe, dhe likuiditeti do të mbështetet edhe nga një linjë repo e Bankës Qendrore Evropiane në vlerë prej 50 miliardë eurosh, e cila fillon në tetor.

Foto: material shtypi nga ngjarja