Филипче за Карпалак: 25 години подоцна, мирот се брани со одговорност, а не со поделби

Дваесет и пет години од заседата кај Карпалак, во која на 8 август 2001 година загинаа десет прилепски резервисти на македонската Армија, лидерот на СДСМ Венко Филипче ја одбележа со порака што ја врати дебатата за смислата на сеќавањето. „Карпалак не смее да биде само датум во календарот“, напиша Филипче, определувајќи ја годишнината како обврска, а не како ритуал.

Во објавата тој најпрво се обрати кон загинатите и кон нивните семејства. „Денес, на 8 август, се сеќаваме и оддаваме почит на загинатите бранители кај Карпалак“, напиша Филипче, потсетувајќи дека „пред 25 години овие млади луѓе ги положија своите животи исполнувајќи ја должноста кон татковината“. Нивната жртва, како што рече, останува дел од колективната меморија и обврска: „Се сеќаваме со почит. Им се поклонуваме со достоинство“.

Најсилниот дел од пораката е политичкиот заклучок што Филипче го извлекува од 2001 година. „Карпалак е потсетник дека мирот и стабилноста се бранат со одговорност, а не со поделби“, напиша лидерот на СДСМ, додавајќи дека „иднината на Македонија се гради заеднички, без страв и без омраза“. Објавата ја заврши со „Вечна им слава“ и со „Почит кон нивните семејства“.

Годишнината денеска беше одбележана и институционално. Делегација на Министерството за одбрана и на Генералштабот на Армијата положи цвеќе на спомен-плочата кај месноста Карпалак на автопатот Тетово—Скопје, а цвеќе беше положено и пред спомен-обележјето на македонските бранители во центарот на Прилеп, каде што живееја повеќето од загинатите.

Во заседата на 8 август 2001 година животите ги загубија Сашо Китаноски, Нане Наумоски, Бранко Секулоски, Марко Деспотоски, Ердован Шабаноски, Љубе Грујоски, Дарко Вељаноски, Веби Рушитоски, Горан Миноски и Пеце Секулоски — сите резервисти од прилепскиот состав, повеќето на возраст под триесет години.

Датумот не е поврзан само со едната заседа. Директорот на Дирекцијата за заштита и спасување Стојанче Ангелов денеска потсети на двете заседи кај Карпалак: првата врз припадници на полициската единица „Тигри“, а втората, на 8 август 2001 година, врз колоната армиски резервисти.

Пораката за „одговорност наместо поделби“ добива дополнителна тежина ако се има на предвид што се случуваше со самото спомен-место. Спомен-плочата кај Карпалак повеќепати беше уништувана и отстранувана, најчесто веднаш по одбележувањето на годишнината, што секој август ја враќа истата дебата — дали државата умее да го заштити сопственото сеќавање.

Фото: Слободен печат