Германија: 99 нови центри за податоци, четвртина во региони со недостиг од вода

Германија се подготвува за голем бум на центри за податоци: идентификувани се 99 проекти низ земјата, од кои 41 веќе се во фаза на изградба, но стручното мислење укажува дека експанзијата може сериозно да го оптовари локалниот водоснабдувачки и енергетски систем.

Поттикот дојде по јавни настани како свеченото поставување камен‑темелник на 12 март 2026 година за комплекс на Мајкрософт во Северна Рајна‑Вестфалија. На тој настан германскиот министер за дигитализација Карстен Вилдбергер рече: "Денес го поставуваме темелот на нов извор на сила, имено на компјутерската моќ." Само шест дена подоцна неговото министерство ја објави Националната стратегија за центри за податоци со цел капацитетите до 2030 година да се дуплираат.

Од неколку мегавати до гига‑кланици

Анализата што ја подготвија невладините „ФрагденШтат“, „АлгоритамВотч“, „Лајтмотив“ и „Хајсе Луфт Колектив“ и која подоцна ја проверија германските медиуми покажува дека новите објекти ќе бидат со драстично поголем обем. Ако порано за голем објект се сметаше приклучок од пет до десет мегавати, сегашните проекти најчесто се во опсег од 200 до 500 мегавати, а некои дури и над еден гигават. Тоа значи поголема потреба за земјиште, нови приклучоци кон мрежата и — за одредени системи за ладење — значително повеќе вода.

Од анализираните проекти, 36 се планирани или ќе се управуваат од компании што не потекнуваат од Европската Унија, а околу две третини од нив се американски. Американски фирми стојат зад многу од најголемите градби: меѓу центрите со капацитет над 100 мегавати, 14 проекти се во сопственост или под контрола на американски компании. Во списокот на инвеститори се појавуваат Amazon, Google, Microsoft и EdgeConnex, а голем дел од проекциите се концентрирани во Северна Рајна‑Вестфалија, околината на Берлин и областа околу Франкфурт каде се наоѓа DE‑CIX.

Бумот стигнува и во помалите општини. Пример е Шуби во Шлезвиг‑Холштајн, населено место со околу 2.400 жители меѓу Кил и Фленсбург, каде е разгледуван проект за центар од неколку стотици мегавати. Градоначалничката Петра Шулце ситуацијата ја опишува како „атмосфера на златна треска“ и вели дека општините често немаат искуство да преговараат со мултинационални корпорации. „Каде е планската визија? Каде сакаме да стигнеме, каде сака да стигне Германија?" прашува таа.

Природно‑еколошките прашања, особено водата, се во фокусот на критичарите. Истражувањето спореди листа на идни центри со достапни податоци за подземните води и покажа дека околу една четвртина од проектите се во региони погодени од недостиг на вода, а во некои случаи состојбата е сериозна. Марина Кен од Германската агенција за животна средина предупредува: "Како што видовме неодамна, состојбата може нагло да се промени и одредени региони одеднаш да се соочат со исклучително суви лета." Таа додава и практичен совет за иднината: "Таквите објекти опстојуваат најмалку десет години, а често и многу подолго. Тоа мора постојано да го имаме предвид."

Проблемот дополнително се продлабочува затоа што големите центри во САД често користат испарувачко ладење кое троши големи количини вода — поевтино во потрошувачката на струја, но со неповратна потрошува на вода. Постојат алтернативи, како затворени системи за ладење и користење на природни ладилни извори што ја зачувуваат водата и овозможуваат поврат на отпадната топлина, но малку општини јасно соопштиле какви системи ќе се користат. Само седум општини објавиле дека ќе користат одржливи системи за ладење во затворен круг, а само пет навеле мерки за екстремни топлотни бранови.

Германското Министерство за дигитализација порача дека достапноста на вода станува сè поважна при одобрувања и работи на упатник за општините за проценка на локации; дополнителни насоки треба да бидат објавени на веб‑страницата на министерството уште во текот на оваа година.

Фото: прес-материјал од настанот