Германија: Работа до 67 години – дали е тоа реалистично?

Во 6:30 наутро во каменолом за чакал во регионот Харц, Уве Керстен и Аксел Бетхер ја започнуваат работната смена. Керстен има 61 година и, доколку се зголеми законската старосна граница за пензија на 67 години, теоретски ќе мора да работи уште неколку години; сепак како долгогодишен осигуреник тој ќе може да се пензионира веќе кон крајот на 2029 година.

Во округот Гетинген во градежната индустрија работат речиси 3.100 луѓе, но Керстен е еден од само 180 вработени кои се постари од 60 години. „Тоа воопшто не ме изненадува“, вели тој, потсетувајќи на колеги кои во средината на педесеттите барале помирна работа или земале предвремена пензија. „Едноставно мора да се каже дека колегите повеќе не можеа да издржат. Нивните зглобови беа едноставно истрошени.“

Физичко и психосоцијално оптоварување во повеќе сектори

Керстен работи со тешки машини, се качува на транспортерски ленти и балансира на челични конструкции на висина од околу пет метри. „Оваа работа ја работам веќе 38 години и забележувам дека ми требаат сè подолги периоди за закрепнување. Пред само пет години тоа воопшто не ми пречеше“, раскажува тој, додавајќи дека порано се враќал дома во одлична форма и имал сила за фудбал или работа околу домот.

Студија на Германскиот институт за економски истражувања (ДИВ) покажува дека многумина кои се занимаваат со напорни професии воопшто не го достигнуваат редовниот пензиски праг во рамките на својата професија, објаснува Јоханес Гајер, кој на ДИВ истражува прашања поврзани со пензии. Таквите работници или одат на инвалидска пензија поради здравствени причини или ја менуваат професијата. Тешките професии не се ограничуваат само на градежништвото — тука влегуваат и психосоцијалните оптоварувања во социјалните дејности и во негата на стари и болни лица.

„Оние кои навистина се погодени од зголемувањето на старосната граница за пензија се луѓето кои од најразлични причини успеале да останат доволно здрави за да остарат во својата професија“, предупредува Гајер. За таа релативно здрава група, реформите кои ги предлага канцеларот Фридрих Мерц би можеле да значат работа уште две до три години. „Вработените веќе го носат товарот од претходните години работа, а во меѓувреме и дополнително остареле“, додава тој — па така секоја дополнителна година станува уште потешка.

Синдикатот ИГ БАУ бара да се задржи можноста за пензионирање на 63 години, барем во сегашната форма. „Ако се погледне колку е тешка работата, тогаш е целосно нереално да се очекува колегите да работат до 70 години“, вели Ралф Ѓурен, синдикален секретар од јужна Долна Саксонија. Тој предлага старосната граница да се поврзе со тежината на работата и да се користат категории слични на оние кај инвалидските пензии. „Во тоа сигурно би можеле да помогнат и професионалните осигурителни здруженија“, додава Ѓурен.

Често предложените мерки вклучуваат приспособување на задачите за постарите вработени, но актуелниот недостиг од квалификувана работна сила го отежнува тоа. „Порано беше можно постарите колеги да добиваат полесни задачи“, вели Керстен. Денешниот раст од два процентни поени во бројот на чираци во градежништвото во споредба со минатата година не е доволен за да ја реши празнината, забележува Ѓурен.

Во каменоломот голем дел од техниката е стара и секоја поправка бара тежок физички труд. „Мислам дека физичкото оптоварување секогаш ќе остане“, вели Керстен. „Бучава, вибрации и прашина цел ден – тоа не смее да се потценува.“ Иако работата му дава исполнетост, тој не би сакал да продолжи да работи подолго: „За мене работата е дел од животот. Таа ми дава исполнетост и смисла.“ И, како додава, „И мојот животен план е поставен така. Сакам да поминувам време со сопругата, во мојата куќа и во градината.“

Фото: прес-материјал од настанот