„Глечерот на судниот ден“ Твајтс се топи побрзо од очекуваното

Најголемиот глечер во Западен Антарктик, Твајтс, се топи многу побрзо отколку што покажуваа старите модели, а новата студија предупредува дека неговото влијание врз глобалното покачување на нивото на морето може да биде значително поголемо.

Попрецизни модели ја откриваат активноста во зоната на заземјување под мразот

Истражувачи од Универзитетот во Калифорнија, Ирвајн, и Лабораторијата за млазен погон на НАСА развиле модел кој подобро ја опишува зоната на заземјување — местото каде мразот се одвојува од морското дно и почнува да плови. Податоците покажуваат дека таа зона може да биде широка и неколку километри, а плимата и осеката дозволуваат солена океанска вода постојано да навлегува и да предизвикува интензивно топење под ледот.

Твајтс, кој има приближна површина колку американската сојузна држава Флорида, веќе придонесува за околу 4 проценти од глобалното покачување на нивото на морето. Мразот што го сочинува глечерот содржи доволно вода за да го покачи нивото за повеќе од 60 сантиметри, а како природна брана тој задржува уште поголема ледена маса на Антарктикот — чија целосна загуба би можела да донесе приближно 3 метри покачување на долг рок.

Откако во моделите ја вклучиле динамиката на зоната на заземјување, авторите утврдиле дека Твајтс би можел до 2100 година да придонесе за покачување на нивото на морето за дури 3 сантиметри — двојно повеќе од претходните процени — дури и без дополнително глобално затоплување, според студијата објавена во научното списание Nature Communications. Подобрените симулации исто така покажуваат дека теренот под глечерот се спушта кон внатрешноста, па со повлекувањето се изложува се поголема површина на мразот на топлата морска вода.

„Сфативме дека состојбата под најголемите глечери во светот што завршуваат во океанот е поинаква“, изјавил Матија Појнели, главниот автор од Универзитетот во Калифорнија, Ирвајн. Ерик Рињо, еден од авторите, предупредил: „Резултатите укажуваат на поголем ризик од крајбрежни поплави во наредните децении отколку што се очекуваше.“ Независни истражувачи како Тед Скамбос и Роберт Лартер оцениле дека наодите можат да ги променат проекциите, но и дека се потребни директни мерења под глечерот за потврда на овие процеси.

Научниците проценуваат дека постои околу 60 проценти веројатност мразот целосно да се одвои од подводниот гребен Мјулино до крајот на векот, што би можело да предизвика брзо повлекување. Тимовите планираат во 2028 година да отпатуваат до глечерот и да постават инструменти во зоната на заземјување за директно мерење на движењето на морската вода. Авторите нагласија дека итно се потребни мерки за намалување на емисиите, но и дека е неизбежно да се очекува одредено покачување на морското ниво поради штетата што веќе е направена.

Фото: прес-материјал од настанот