Глобалниот долг надминува 365 трилиони долари, IIF предупредува

Вкупниот глобален долг се зголеми за 10 трилиони долари (8,5 трилиони евра) во првата половина од 2026 година и ја надмина границата од 365 трилиони долари (310 трилиони евра), соопшти Институтот за меѓународни финансии (IIF), предупредувајќи дека растечките трошоци за сервисирање на долгот претставуваат сериозен ризик за владите.

Државниот долг расте во период кога приносите на среднорочните и долгорочните државни обврзници во некои од најголемите светски економии достигнаа највисоко ниво во повеќе од една деценија. Овој тренд ги погодува САД, Јапонија, Франција и Обединетото Кралство; растот на приносите ја одразува зголемената загриженост на инвеститорите поради повисоки каматни стапки, долготрајни високи трошоци за енергија, бавен економски раст и голема државна потрошувачка.

IIF издвои четири големи економии и истакна дека тие се соочуваат со „постојано високи дефицити и растечки трошоци за камати” — проблеми долго поврзувани со силно задолжените земји во развој. Извештајот покажува дека притисокот од поголеми потреби за задолжување и повисоки сметки за камати се проширува и надвор од традиционалните високо-задолжени земји.

Минатата година развиените економии платија повеќе од 3,3 трилиони долари (2,8 трилиони евра) за камати на меѓународно тргуваните државни обврзници — сума што ги надминува глобалните трошоци за вештачка интелигенција (2,2 трилиони евра), одбрана (2,6 трилиони евра) и чиста енергија (2 трилиони евра). IIF предупреди дека долгот се претвори во политичко прашање, создавајќи „маѓепсан круг меѓу изборите и краткорочните, брзи решенија“, додека истовремено ја зголемува долгорочната ранливост бидејќи придобивките од понатамошното задолжување се намалуваат.

„Како што растат референтните каматни стапки, се очекува нагло зголемување на трошоците за камати, додека структурните притисоци кои произлегуваат од трошоците за здравство и јавни пензии во голема мера остануваат нерешени“, наведе IIF.

Потребни фискални решенија

Организацијата за економска соработка и развој (OECD), со седиште во Париз, во својот привремен економски извештај објавен во средата истакна дека растот на приносите на обврзниците укажува на потреба од поголеми напори за ограничување и пренасочување на државната потрошувачка, подобрување на ефикасноста на јавниот сектор и зголемување на приходите. Политичките носители ќе треба да балансираат помеѓу фискалната консолидација и поддршката за растот, откако прозорецот за постепени и добро дизајнирани реформи се стеснува.

Фото: прес-материјал од настанот