Голема Богородица: билки, обичаи и зошто жените прекинуваат со тешки домашни работи

Успението на Пресвета Богородица, во народот познато како Голема Богородица, е еден од најзначајните христијански празници и се празнува на 15 август; кај дел од православните кои го почитуваат јулијанскиот календар одговара на 28 август. За верниците денот е спој на црковната свеченост и бројни народни обичаи кои ги поврзуваат семејството, почитта кон жената и природните лекови.

Постот, календарските разлики и забраните за домашни работи

Празникот означува и крај на двонеделниот Богородичен пост. Во народот постои практиката жените на овој ден да избегнуваат тешки и барани домашни работи, особено шиење или рачни изработки со игли, кои се сметаат за неподобни за денот.

Посебно место во обичаите зазема периодот меѓу Голема и Мала Богородица (21 септември), наречен меѓудневница. Во овој период етнографското предание вели дека билките имаат засилена исцелителна моќ, па традиционално се собираат и чуваат за цела година.

Традиционално набраните растенија вклучуваат:

• босилек — со важна лековита и обредна, заштитна улога;
• ајдучка трева, кантарион и див босилек — кои се сушат и чуваат за лекување;
• боровинки и шумски плодови — собирани за зајакнување на здравјето и имунитетот.

Покрај тоа, за празникот се врзани посетите на извори со лековита вода каде народот се мие за здравје и исцеление. Многу семејства го прославуваат денот и како домашна слава со посебна посна или празнична трпеза.

Црковното предание го опишува крајот од земниот живот на Марија како учество во небесната слава со тело и душа. Пред упокоението, архангелот Гаврил ѝ се јавил и ѝ кажал дека по три дена ќе се престави; кога апостолите го отворале гробот, во него ја пронашле само плаштаницата, што за верниците ја потврдува нејзината вознесеност.

Во литургијата и народното предание остануваат и Христовите зборови од распетието, кои се наведуваат и во обичаите: „Жено, ете ти син!“ и потоа: „Ете ти мајка!“ Се раскажува и појавувањето на Богородица пред апостолите со зборовите: „Радувајте се, ќе бидам со вас навек“. За многумина домаќинства ова е ден за почит кон мајките, чуварите на семејството и лековитите билки што му дадоа сила на народниот живот.

Фото: прес-материјал од настанот