Kopshtari, Pionierët e Gjelbër dhe Të rinjtë nga diversiteti familjar fitojnë Çmimet për Pjesëmarrjen e Rinisë 2026

Andrej Rajatoski — i njohur si “Kopshtari” — së bashku me shoqatën "Të rinjtë nga diversiteti familjar" dhe grupin "Pionierët e Gjelbër" morën Çmimet për Pjesëmarrjen e Rinisë për vitin 2026. Çmimet u ndanë dje me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Rinisë.

Çmimet nderojnë të rinjtë, organizatat rinore dhe individët që falë veprimtarisë dhe iniciativave të tyre kontribuojnë në ndryshime pozitive brenda komuniteteve. Ngjarjen e organizuan UNDP së bashku me Këshillin Kombëtar Rinor të Maqedonisë (NYS), Misionin e OSBE-së në Shkup dhe Ministrinë e Politikave Sociale, Demografisë dhe Rinisë.

Përfituesit dhe arsyet

Rajatoski fitoi Çmimin për Pjesëmarrjen e Rinisë në kategorinë individuale për 2026, kategori që këtë vit u përqendrua te rinia dhe siguria. Ai është ekonomist me profesion, por u bë i njohur publikisht si „Kopshtari“ — djaloshi që me entuziazëm pastron barin e rritur, shkurret dhe mbeturinat nga rrugët, trotuaret dhe pjesë të parqeve në kryeqytet.

Organizatorët theksuan se "Në këtë kategori njihen të rinjtë që kontribuojnë për parandalimin e dhunës, ndërtimin e urave mes komuniteteve dhe krijimin e komuniteteve më të sigurta, më kohezive dhe më rezistente."

Në kategorinë e organizatave rinore çmimin e mori shoqata "Të rinjtë nga diversiteti familjar" për punën me të rinj nga mjedise familjare të ndryshme — përmes mbështetjes psikoshociale dhe ligjore, ngritjes së ndërgjegjësimit dhe luftës kundër diskriminimit. Grupi informal "Pionierët e Gjelbër" nga Bitola mori çmimin në kategorinë e grupeve joformale për iniciativat "Eco Roze" dhe "Eco Via" që fokusohen në ripërdorimin dhe riciklimin e mbetjeve tekstile dhe të tjera; organizatorët theksuan se gjatë 2025 dhe 2026 aktivitetet e tyre përfshinë më shumë se 450 të rinj.

Për herë të parë këtë vit u dha edhe Çmimi për Partnerët e Rinisë në kategorinë "Zyrtarët për Rini", me të cilin njihet roli i profesionistëve që krijojnë "urë mes të rinjve dhe institucioneve" dhe ndihmojnë që idetë të përkthehen në politika e veprime konkrete. Çmimi iu dha Vladimir Smilevski, zyrtar për rini në Komunën e Velesit.

Ministri Gjoko Velkovski, në fjalimin e tij, theksoi se të rinjtë nuk duhet parë vetëm si e ardhmja e shoqërisë, por si një pjesë e rëndësishme dhe aktive e saj edhe sot. Ai tha: "Kur i dëgjojmë të rinjtë, krijojmë politika më të mira. Kur i përfshijmë në proceset e vendimmarrjes, marrim vendime më cilësore. Dhe kur investojmë tek ata, investojmë në të ardhmen e gjithë shoqërisë."

Këshilli Kombëtar Rinor tërhoqi vërejtjen se, pavarësisht kornizës ligjore dhe mekanizmave ekzistues për pjesëmarrjen rinore, sfidë mbetet kalimi nga pjesëmarrja formale drejt asaj thelbësore. Ivona Kuzmanovska, presidente e Këshillit, deklaroi: "Jo vetëm t’u themi të rinjve se i dëgjojmë, por që kjo të shihet në vendimet, politikat, mundësitë dhe buxhetet që krijojmë."

Zëvendës shefja e Misionit të OSBE-së në Shkup, Suzan Penksa, theksoi se të rinjtë nuk janë shikues pasivë, por partnerë të pazëvendësueshëm në përparimin e paqes dhe sigurisë, dhe se institucionet ndajnë përgjegjësinë për të krijuar mekanizma të hapur, të sigurt dhe gjithëpërfshirës për përfshirjen e tyre reale dhe pjesëmarrjen.

Organizatorët poashtu vënë në dukje vonesa në zbatimin lokal të Ligjit mbi Rininë nga viti 2020. Ligji detyronte çdo komunë të themelonte dhe mbështeste një qendër rinore me 50–70 përqind të buxhetit të saj brenda pesë vjetëve nga hyrja në fuqi; afati skadoi në janar 2025. Deri më tani qendrat rinore janë të themeluara vetëm në 13 nga 80 komunat. As Asambleja Kombëtare Rinore dhe as organi kombëtar këshillëdhënës për politikën rinore nuk janë formuar ende, dhe këshillat lokale rinore funksionojnë vetëm në 24 komuna (29.63 përqind), një rënie me 4.94 përqind (4 komuna) në krahasim me fillimin e vitit 2024, tregoi analiza e NYS.

Foto: Министерство за социјална политика, демографија и млади