Хирурзи првпат отстранија тумор со помош на вештачка интелигенција во реално време

Хирурзите во Универзитетскиот колеџ во Лондон за првпат во светот отстранија тумор од мозок додека во реално време користеа систем со вештачка интелигенција за насочување на интервенцијата. Првиот пациент е Рис Хиберт, 48‑годишен татко на две деца од Бедфордшир, кој според хирурзите можел да го изгуби видот без операцијата.

Системот ја анализирал видео‑снимката и ги означувал скриените структури

Дијагностицираниот тумор бил бениген, со големина од 11 милиметри, сместен на хипофизата во основата на черепот. Хипофизата, која е приближно големина на зрно грашок, лачи хормони кои управуваат со растот, метаболизмот и крвниот притисок, а туморите што се наоѓаат близу до каротидните артерии и очните нерви носат голем оперативен ризик.

За да дојдат до туморот, хирурзите преку носот вовеле ендоскоп — тенок инструмент со камера — и се соочиле со анатомски варијации кои го отежнуваат одредувањето на најбезбедниот пристап. Пред операцијата постоела проценка дека шансите туморот да не се отстрани целосно биле од 25 до 50 проценти, а ризикот од повреда на главен крвен сад — од 0,5 до 2 проценти.

Системот со вештачка интелигенција го следел преносот во живо, ги детектирарал хируршките инструменти и ги означувал областите каде најверојатно се наоѓаат крвните садови и нервите, истакнувајќи ги и поволни точки за пристап до туморот. Истражувачите го обучувале моделот на стотици снимки од операции на хипофиза, го означувале расположливиот анатомски материјал и така му овозможиле на системот да научи да препознава структури кои често се невидливи за голото око.

„Системот е обучен на повеќе операции отколку што повеќето хирурзи ќе видат или ќе изведат во текот на целата своја кариера и може да послужи како дополнителен, стручен пар очи,“ рекол професорот Хани Маркус, кој учествувал во операцијата. Тој додал дека, за разлика од други експериментални алатки, оваа работи во реално време, но дека таа служи само како помош додека хирурзите ја задржуваат конечната контрола.

Хиберт, чиј тумор бил откриен откако изгубил свест и добил напад на улица, имал симптоми вклучувајќи стеснето периферно видно поле, замор и вртоглавица. За неговото искуство тој изјавил: „Од аспект на безбедноста на пациентот, апсолутно ја гледам користа од ваквата технологија. Во главата немаме никакви патокази што би им дале на лекарите такви информации.“ Тој исто така кажал: „Осумнаесет години, колку што сме во брак, секогаш јас станував и ѝ варев кафе на сопругата. Не мислев да дозволам овој тумор да ме спречи во тоа.“

Во осумте недели по операцијата Хиберт пријавил постојано подобрување на видот: „Ми се врати енергијата, а сите симптоми што ги имав пред операцијата исчезнаа. Ми се врати животот.“ Тимот наведува дека проектот е финансиран од Националниот институт за истражување на здравјето и грижата и од Google, и дека по години тестирања во лабораторија следува поголемо клиничко испитување.

Министерот за здравствени иновации, Џејмс Фрит, ја поздравил успешната интервенција и го опишал случајот како „операција што му го менува животот“ оти е изведена во рамките на државно истражување.

Фото: Pixabay