ИЕА: Глобалната понуда на нафта во 2026 ќе се намали за 5,7 милиони барели дневно

Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) проценува дека глобалната понуда на нафта во 2026 година може да се намали за 5,7 милиони барели дневно, односно за околу шест проценти, што е значително поблага прогноза од претходната. Во август ИЕА очекуваше просечен пад од околу 4,3 милиони барели дневно за 2026 година, но продолжувањето на конфликтот и нарушувањата на испораките од регионот на Персискиот Залив го принуди агенцијата да ја намали прогнозата.

Намалени текови, опаѓање на резервите и пад на побарувачката

Главната причина за намалувањето на понудата се нарушените текови на нафта од Блискиот Исток. Недостигот од напредок во решавање на конфликтот го одложува враќањето на нормалните текови од регионот, а ефектите веќе се забележуваат на глобалниот пазар.

Тоа создава дополнителен притисок врз глобалните залихи. Според ИЕА, глобалните залихи во август се намалиле за 95 милиони барели, што одговара на просечен пад од околу 3,1 милиони барели дневно. Од почетокот на војната, глобалните забележани залихи се намалиле за околу 507 милиони барели, односно во просек за 2,8 милиони барели дневно.

Агенцијата исто така нагласува дека високите цени на горивата го намалуваат побарувањето. Сега ИЕА очекува глобалната побарувачка за нафта во 2026 година да се намали за 2,5 милиони барели дневно — што е за околу 940.000 барели дневно поголем пад од претходната проценка. Сепак, падот на побарувачката не го компензира намалувањето на понудата, поради што пазарот останува под голем притисок. Агенцијата предвидува темпото на пад на побарувачката постепено да се забавува: од 5,3 милиони барели дневно во вториот квартал, на 3,4 милиони во третиот и на околу два милиони барели дневно во последниот квартал.

Еден од најголемите проблеми за пазарот доаѓа од Саудиска Арабија: според ИЕА, саудиското производство на сурова нафта во август паднало на околу 6 милиони барели дневно, што е најниско ниво во повеќе од три децении. Нападите врз нафтената инфраструктура и нарушувањата на транспортните рути дополнително ги намалија количините што можат да стигнат до светскиот пазар, а проблемите по клучните поморски рути ги отежнуваат испораките на сурова и рафинирана нафта.

Намалувањето на понудата и брзото трошење на залихите веќе се рефлектираат во цените, особено на пазарот на дизел и други рафинирани горива, каде што ограничените испораки и пониските залихи создаваат дополнителен притисок. ИЕА предупредува дека без напредок кон стабилизирање на конфликтот на Блискиот Исток и другите нарушувања на глобалните енергетски текови, ризикот од дополнително затегнување на пазарот ќе остане висок. Нафтените гиганти заработија 93 милијарди долари за три месеци, додека светот се бори со војни и рекордни горештини.

Фото: ЕПА