ANE: Oferta globale e naftës në 2026 do të ulet me 5,7 milion fuçi në ditë

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (ANE) vlerëson se oferta globale e naftës në vitin 2026 mund të ulet me 5,7 milion fuçi në ditë, pra rreth gjashtë për qind, një parashikim dukshëm më i rënduar se ai i gushtit. Në gusht ANE parashikonte një rënie mesatare prej rreth 4,3 milion fuçi në ditë për 2026-në, por vazhdimi i konfliktit dhe ndërprerjet e furnizimeve nga Gjiri Persik detyruan agjencinë të shkurtojë parashikimin.

Goditjet në ofertë, tkurrja e rezervave dhe ulja e kërkesës

ANE e identifikon ndërprerjen e rrjedhave të naftës nga Lindja e Mesme si arsyen kryesore për ngushtimin e ofertës. Mungesa e përparimit drejt zgjidhjes së konfliktit vonon rikthimin e rrjedhave normale nga rajoni, dhe efektet janë tashmë të ndjeshme në tregun global.

Kjo ka shtuar presionin mbi rezervat botërore të naftës. Sipas agjencisë, rezervat globale ranë me 95 milion fuçi në gusht, që i përgjigjet një tkurrjeje mesatare prej rreth 3,1 milion fuçi në ditë. Që nga fillimi i luftës, rezervat e vëzhguara globale janë ulur me rreth 507 milion fuçi, ose mesatarisht 2,8 milion fuçi në ditë.

Agjencia gjithashtu vëren se çmimet e larta të karburanteve po frenojnë konsumimin. Tani ANE pret që kërkesa globale për naftë në 2026 të ulet me 2,5 milion fuçi në ditë — një rënie për rreth 940,000 fuçi në ditë më e madhe se vlerësimi i mëparshëm. Megjithatë, rënia e kërkesës nuk kompenson zvogëlimin e ofertës, dhe tregu mbetet nën presion të fortë. Agjencia parashikon që ritmi i tkurrjes së kërkesës të ngadalësohet gjatë vitit: nga 5,3 milion fuçi në ditë në tremujorin e dytë, në 3,4 milion në të tretin dhe rreth 2 milion fuçi në ditë në tremujorin përfundimtar.

Nga ana e ofertës, problemi më i madh vjen nga Arabia Saudite: ANE raporton se prodhimi i saj i bruto naftës në gusht ra në rreth 6 milion fuçi në ditë, niveli më i ulët në më shumë se tre dekada. Sulmet mbi infrastrukturën e naftës dhe ndërprerjet në rrugët e transportit kanë reduktuar më tej sasinë që mund të arrijë në tregjet botërore, ndërsa problemet në korridoret kryesore detare vështirësojnë dorëzimin e lëndëve të para dhe produkteve të rafinuara.

Tkurrja e ofertës dhe shfrytëzimi i shpejtë i rezervave shihen tashmë në çmime, me presion të veçantë në tregun e naftës dizelit dhe karburanteve të tjera të rafinuara, ku furnizimet e kufizuara dhe rezervat e reduktuar rrisin çmimet. Agjencia paralajmëron se pa përparim drejt stabilizimit të konfliktit në Gjirin Persik dhe pa zgjidhje të faktorëve të tjerë që prishin rrjedhat globale të energjisë, rreziku i ngushtimit të mëtejshëm të tregut do të mbetet i lartë. Gjigantët e naftës fituan 93 miliardë dollarë për tre muaj, ndërsa bota përballet me luftëra dhe të nxehta rekord.

Foto: EPA