Instituti Konfuçius në Universitetin Shën Kirili dhe Metodi në Shkup nuk shihet nga ANB si kërcënim
ANB e vlerëson aktivitetin si të ligjshëm për momentin; pjesëmarrja lokale vazhdon ndërsa SHBA ka forcuar masat ndaj programeve të ngjashme.

Agjencia për Sigurinë Kombëtare (ANB) në Maqedoninë e Veriut nuk e vlerëson aktualisht Institutin Konfuçius pranë Universitetit të Shën Kirilit dhe Metodit në Shkup si kërcënim për sigurinë kombëtare, për sa kohë aktivitetet e tij janë të ligjshme dhe të mirëkuptuara, ndërsa Shtetet e Bashkuara kanë përshkallëzuar masat ndaj qendrave të ngjashme kineze në kampuset universitare.
Veprimtaria lokale dhe presioni amerikane
Instituti Konfuçius në Shkup u themelua në vitin 2013 si një partneritet midis universitetit vendas dhe Universitetit për Ekonomi dhe Financa Jugperëndimore nga Chengdu, provinca Sichuan në Kinë. Në vitet e fundit, numri i studentëve/lëndimarrësve ka varëruar nga 500 deri në 1 500, dhe disa pjesëmarrës kanë përfituar mundësi për vizita studimore në Kinë. Instituti ka dy drejtorë: një lokal, profesori Vlatko Stoilkov, dhe një drejtoreshë kineze. Stoilkov tha se nuk dëshiron të komentojë politikat e SHBA-së dhe theksoi misionin e institucionit.
Pas kufizimeve të vendosura nga Kongresi amerikan në 2018, numri i Instituteve Konfuçius në SHBA u zvogëlua nga afro 100 në rreth pesë. Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së më vonë i vuri në listë disa prej këtyre entiteteve si kërcënim për sigurinë kombëtare dhe zyrtarë të lartë thanë se kishin ndërmarrë masa sistematike kundër organizatave që i konsiderojnë si operacione të maskuara ndikimi.
“Congress banned these Confucius Institutes a few years ago, but they returned disguised in new forms. So, the Department of War took steps to stop this as well. We added those covert organizations to the list of institutions that jeopardize our national security. It turned out that 80 new propaganda cells had appeared at 30 universities, using different names and statuses but sharing the same mission — to steal intellectual property and to penetrate the minds of American students,” said Pit Hegset, U.S. secretary of defense.
Megjithatë, vlerësimi i ANB-së e përshkruan veprimtarinë kulturore dhe promovuese të Institutit Konfuçius si përpjekje për t’i afruar popullit maqedonas gjuhën, traditat dhe kulturën kineze dhe për të paraqitur Republikën Popullore të Kinës në një dritë pozitive si një vend të përparuar dhe industrial. ANB thekson se prania e kompanive kineze, investimeve dhe institucioneve kulturore e arsimore nuk përbën vetvetiu rrezik për sigurinë kombëtare, për sa kohë që aktivitetet e tyre mbeten ligjore dhe nuk prekin fusha me interes sigurie për Agjencinë.
Analistët vendorë kërkojnë qasje të matur dhe përgatitje institucionale. Organizata e mendimit Estima e konsideron këtë formë bashkëpunimi si një mjet të “fuqisë së butë” dhe paralajmëron se sfida kryesore është gatishmëria institucionale: nëse institucionet e vendit kanë njohuri dhe kapacitete për të identifikuar dhe menaxhuar rreziqet e mundshme dhe për të mbrojtur interesat kombëtare në marrëdhënie me Kinën dhe aktorë të tjerë globalë.
Foto: Printskrin/MIA


