Ќе поевтини ли горивото во Австрија? Владата поделена околу продолжувањето на мерката

Австриската влада е поделенa околу тоа дали привременото намалување на данокот на горива да се продолжи и по август, откако министри дадоа спротивставени проценки за тоа колку овој потег навистина ќе ги намали трошоците за возачите.

Министерот за финансии Маркус Мартербауер се изјасни скептично за продолжување на мерката и истакна дека само намалувањето на данокот, ако не се ограничи маржата на нафтените компании, веќе не носи значително олеснување. Тој посочи дека за август намалувањето изнесува 1,9 центи по литар, а во последниот период ефектот врз цените на бензинските пумпи бил само околу еден до два центи.

Капи на маржите и европски предлози

Според Мартербауер, поефективен исход бил забележан во април и мај, кога намалениот данок беше придружен со законско ограничување на маржите за рафинериите и бензинските пумпи. Тоа ограничување е суспендирано во јуни под притисок од Народната партија и НЕОС. Претседателот на пратеничкиот клуб на СПО, Филип Кухер, претходно побара продолжување на мерката, но Мартербауер сега вели дека без ограничување на маржите продолжувањето нема да донесе доволна корист за граѓаните.

Наместо повторно да се интервенира на домашниот пазар, Мартербауер заедно со уште пет министри за финансии побара отворање дебата во Европската Унија за рамка со која би се оданочиле таканаречените екстрапрофити остварени во услови на криза. Во писмото од 21 август до ирскиот министер за финансии Сајмон Харис — чија земја моментално претседава со Советот на ЕУ — се потпишаа министри од Германија, Италија, Португалија, Полска, Шпанија и Австрија. Идејата е дека дополнителните приходи од нафтените компании би се насочиле кон мерки за олеснување на трошоците за домаќинствата.

Министерот за економија Волфганг Хатмансдорфер има поинаков став: тој предупредува дека долготрајните интервенции може да ја загрозат конкуренцијата и сигурноста на снабдувањето, а особено да го притиснат малите и независни бензински пумпи. Владата во меѓувреме се повикува на таканаречената гаранција за намалување на цената, со која поевтините големопродажни цени треба побрзо да се пренесуваат до возачите. Слободната Партија на Австрија бара порадикални мерки — половина помал данок на минерални масла и целосно укинување на данокот на јаглерод диоксид.

Од Австрискиот авто‑мото сојуз (ОАМТЦ) го поддржуваат европскиот пристап. Експертот за транспортна економија Мартин Граслобер смета дека данокот на екстрапрофит би ги погодил големите компании, а не малите бензински пумпи, и дека собраните средства потоа би можеле да се искористат за дополнително намалување на товарот за возачите — вклучително и привремено укинување или намалување на цената на јаглеродниот диоксид.

Спорот го открива поширокиот избор на политика во владата: дали државата треба директно да се меша во цените кога граѓаните се соочуваат со раст на трошоците, или помошта треба да се обезбеди преку даночни и социјални мерки. Одговорот ќе биде важен за начинот на кој Австрија ќе се справува со идни кризи и евентуални нови скокови на цените на енергенсите.

Фото: Слободен печат - Зоран Русмир