Коалиција: Судскиот совет ги прекрши правилата при именувања на в.д. претседатели

Коалицијата „Сите за правично судење“ реагира дека Судскиот совет ги прекршил законските критериуми при именувањата на вршители на должноста претседател на Апелациониот суд Скопје и на Основниот суд Струга, откако на денешната седница не избрал судии со највисока оценка и најмногу бодови.

Невладината бара итно преиспитување и објавување на податоците

Во соопштението, коалицијата посочува дека Советот директно ги прекршил одредбите од член 89 од Законот за судовите, кои јасно наложуваат дека за в.д. претседател треба да се избере судијата што е оценет со највисока позитивна оцена и има најголем број бодови. Нагласено е дека овој објективен критериум не предвидува слободен избор меѓу позитивно оценетите судии ниту воведување субјективни мерила како менаџерско искуство или лична процена.

Како пример за понижувачка пракса, коалицијата ја наведе постапката за Апелациониот суд Скопје: иако на расправата било јасно кој судија има највисок број бодови, Советот не го поддржал тој предлог, туку определил друг судија и го оправдал изборот со неговото искуство, менаџерските способности и претходното членство во Судскиот совет. Во реакцијата стои и следниот цитат: "Особено неубедливо е образложението дека избраниот судија би бил ставен во понеповолна положба затоа што неговото последно оценување опфаќало три, а не четири години поради претходното членство во Судскиот совет. Од Методологијата за оценување на работата на судиите не произлегува дека бодовите се акумулираат за секоја година од оценуваниот период, што би можело да предизвика судијата оценуван за пократок период автоматски да добие помал број бодови. Напротив, резултатот се утврдува преку средни оценки, процентуални показатели и однапред утврдени скали на бодување".

Во случајот со Основниот суд Струга, коалицијата укажува дека за в.д. претседател е именуван судија со само една година и три месеци судиски стаж, кој досега не бил оценет за своето судиско работење. За да го оправда изборот, Советот навел и период што судијата го поминал како слушател во Академијата за судии и јавни обвинители, што според коалицијата не претставува работа како судија и не може да генерира бодови споредливи со останатите кандидати.

"Член 89 не бара Судскиот совет да избере лице со најдолго општо искуство во правосудството. Тој бара да го определи судијата што е оценет со највисока позитивна оцена и има најголем број бодови во однос на останатите судии. Лице што воопшто не било оценето како судија не може, преку толкување, да биде прогласено за судија со највисока оцена и најголем број бодови. Тука не постои нејаснотија што треба да се надмине со толкување, туку отсуство на фактичката претпоставка што ја бара Законот", посочуваат од Коалицијата.

Коалицијата предупредува дека одлуките не се само привремени формалности: досегашната пракса, како во случајот со Основниот кривичен суд Скопје, покажува дека позицијата в.д. претседател дава реална предност во последователни редовни постапки за избор. Понатаму, непрекинатото отстапување од прописите ја намалува правната сигурност и создава претседателства каде што законското правило се заменува со проценка на мнозинството.

Поради наведеното, коалицијата ги повикува Судскиот совет без одлагање да ја преиспита законитоста на двете одлуки, да ги отстрани констатираните повреди и јавно да ги објави податоците од последното оценување, бодовите на сите разгледувани судии и правната основа на која се повикува за да може да игнорира највисоки бодови или да именува неоценет судија.

На денешната седница, претседателот на Судскиот совет, Александар Камбовски, објави дека судијата Зоран Герасимовски е определен да ја извршува функцијата вршител на должност претседател на Апелациониот суд Скопје, откако доби поддршка од девет членови на Советот, а двајца беа против. Претходно бил разгледуван предлогот судијката Тања Милева да биде назначена за в.д. претседателка, но за неа гласаа само двајца членови, додека девет беа против.

Коалицијата го заклучува соопштението со потсетување за должноста на Советот: "Судскиот совет има право и обврска да го толкува правото при вршењето на своите надлежности, но како орган што треба да ја гарантира самостојноста, независноста и професионалноста на судството, тој има уште поголема обврска сопствените одлуки да ги темели врз закон, однапред познати критериуми и проверливи причини. Законот не може да биде задолжителен само кога резултатот од неговата примена се совпаѓа со претпочитаниот избор на мнозинството во Советот".

Фото: прес-материјал од настанот