Koçani në Gëteborg: vizitë në memorial dhe mësime për parandalimin e zjarreve

Një delegacion nga Koçani vizitoi Gëteborgun për të parë vendin ku në 29 tetor 1998 ndodhi zjarri tragjik në klub, ngjarje që la pas 63 të vdekur dhe 213 të plagosur. Vizita përfshiu tour në objektin e kthyer në memorial, ushtrime praktike për zjarrfikësit dhe diskutime për përkrahje psikososiale dhe parandalim.

Memorial dhe fokus tek parandalimi

Delegacioni përbëhej nga dy zjarrfikës, dy përfaqësues të komunës dhe nga një përfaqësues i Shoqatës "16 March 2025", iniciativës qytetare "Support Kočani" dhe Qendrës për Veprime Psikososiale dhe Krizë "Malinska". Ata u pritën nga përfaqësues të komunitetit lokal dhe nga njerëz që mbijetuan tragjedinë.

Giliyar Javaheri, kryetare e shoqatës që menaxhon memorialin dhe e cila humbi vëllanë e vogël në zjarr, u shpreh: "Shumica menduan se duhet ta ruajmë, të bëjmë një qendër memoriale, që edhe më tej të mund ta vizitojmë, ku të jemi së bashku dhe ku të ndajmë njohuritë që i morëm nga kjo tragjedi."

Pjesë të ndërtesës janë lënë të paprekura — përfshirë shkallët anësore ku u ndez zjarri. Dy nga mbijetuesit rrëfyen në detaje atë natë. "Ata nuk e dinin që këtu nuk ka alarm dhe si do të reagojmë ne kur të bëhej panik", shpjegon Milorad Stankic.

Milorad, i lindur në Bosnje dhe Hercegovinë, u plagos rëndë dhe humbi këmbën e djathtë. Ai përmbledh mësimet e asaj nate: "Sa shumë vlen ku e jepni energjinë tuaj, kujt ia jepni energjinë, kujt nuk ia jepni, ku duhet të shkoni, kujt i jepni kohën tuaj e kujt jo, sepse dihet se mund të ndërpritet kështu. Humbta shumë miq këtu dhe u plagosa vetë. Ia humba këmbën e djathtë. Sot jam i paaftë. Pra, e di shumë mirë çfarë është jeta."

Bisedat mes mysafirëve nga Koçani dhe pritësve suedezë ishin të ngarkuara emocionalisht; kjo ishte takimi i tyre i tretë, pas vizitave paraprake në Maqedoni. Disa familje, si Marija Petrushova, nëna e djalit që vdiq në zjarrin e Koçanit, ende ndiejnë se është tepër herët për një qendër memoriale në qytetin e tyre: "Ndoshta është herët, por ne ende jemi të zemëruar për atë vend. Nuk mund të hyjmë atje. Na kujton vdekjen e fëmijëve tanë, dhe nuk duam të lidhemi në atë mënyrë tani dhe për tani nuk mund ta lejojmë të ndërtohet një shtëpi-memorial apo qendër memoriale në atë vend."

Autoritetet suedeze shpjeguan ndryshimet ligjore dhe praktikat e ndërruara pas tragjedisë. Per Nikvist, zv/drejtor i Shërbimit të Zjarrfikësve dhe Shpëtimit të Gëteborgut, tha: "Legjislacioni ndryshoi në mënyrë që të zhvendosë fokusin nga incidenti dhe reagimi ndaj tij, te parandalimi që incidenti të mos ndodhë fare. Fokus më i madh tani vendoset mbi përgjegjësinë e vetë pronarëve dhe përgjegjësinë për mbrojtjen nga zjarri." Inspektimet e rregullta, sistemet e detyrueshme të alarmit dhe programet edukative në shkolla ishin disa nga masat e theksuara.

Zjarrfikësit nga Koçani ndoqën një ushtrim demonstrues nga një ekip prej shtatë zjarrfikësish të Gëteborgut: ushtrimi përfshinte futje në një objekt me tym të kontrolluar, krijim hapësirash ventilimi dhe kërkim me kamerë termike. Joakim Stin, lider i ekipit, u shpreh: "Zjarrfikësi është sigurisht personi më i rëndësishëm. Duhet të ushtrosh shumë për t'i përdorur të gjitha këto mjete të kamionit. Sigurisht, pajisjet tona janë po ashtu shumë të rëndësishme."

Per Anders Lindfeld, zjarrfikës veteran që ishte ndër të parët që arritën natën e 1998-ës, u dha këshillë kolegëve maqedonas: "Mendoj se ndikimi më i madh që mund të keni mbi qytetarët është — mësoni ata për parandalimin. Ky është këshilla ime për ta. Dhe, sigurisht, ajo që bëjmë sot — ushtrohuni vazhdimisht. Vazhdojeni të jeni më të mirët në profesionin tuaj." Komandanti nga Koçani, Dragan Apostolov, theksoi nevojën për pajisje më moderne dhe më shumë personel: "Të rinj, njerëz të besueshëm, që do të kenë këto trajnime në këto qendra trajnimi, që do t'i marrim si produkt të gatshëm në shërbimin tonë zjarrfikës dhe mendoj se qytetarët do të jenë më të sigurta me pajisje të reja dhe më shumë njerëz në terren."

Foto: material shtypi nga ngjarja