Кои се пратениците на Студентската листа и каква обврска имаат пред Србија?
По изборите на 25 октомври професионалци и активисти од студентското движење го пополнија Собранието; пред нив е тешката задача да го променат управувањето.

Во вторникот, на 17 ноември 2026 година, во Белград владееше необична возбуда: луѓе резервираа маси во кафулињата за да ја следат конститутивната седница на Народното собрание. Некои локали, меѓу кои и кафеаната „Павле Корчагин“, понудија специјални „собраниски цени“ — кафе за седум динари (околу шест центи), капучино за девет динари (околу осум центи) и омлет за 150 динари (малку над едно евро) — а собраните средства беа наменети за лекување на болното момче Виктор.
Од протестниот протест до пратеничките клупи
Оваа сцена ја илустрира промената која се случи по изборите на 25 октомври 2026 година: Студентската листа „Студентите победуваат“ освои 140 од вкупно 250 пратенички места, додека листата обединета околу Александар Вучиќ доби 103 мандати, а останатите седум им припаднаа на малцинските листи. По 14‑годишната доминација на Српската напредна партија, парламентарното мнозинство се пресели на другата страна, но изборниот исход сам по себе не ги менува моменталните институционални пракси изградувани со години.
Студентското движење што ја формираше листата се роди по трагедијата на Железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога падот на настрешницата одзеде 16 животи и ги отвори прашањата за одговорност, корупција и безбедноста на јавните објекти. Две години блокади, протести и маршеви низ државата резултираа со политичка платформа која целосно го одбегнуваше класичниот модел на харизматско лидерство.
Наместо еден лидер, движењето инсистираше на заедничко одлучување преку студентски пленуми и на кандидатите кои стекнале професионален углед надвор од партиската машинерија: лекари, универзитетски професори, економисти, наставници, уметници и јавни личности. За гласачите нивната најголема доблест беше што не припаѓаат на традиционалната политичка класа; нивниот најголем предизвик сега е да покажат дали професионалниот углед и моралниот авторитет можат да се преточат во ефективно управување со државата.
Едно од најпознатите имиња на листата е кардиологот и редовен професор на Медицинскиот факултет во Нови Сад, Илија Срдановиќ, кој ја зазеде првата позиција на изборната листа. Неговата биографија е тесно поврзана со медицината: дипломирал на Медицинскиот факултет во Нови Сад во 1995 година, шест години подоцна ја завршил специјализацијата по интерна медицина, во 2004 година супспецијализација по кардиологија, магистрирал на Медицинскиот факултет во Белград во 2010 година и докторирал во Нови Сад во 2012 година. Вработен е на Клиниката за кардиологија при Институтот за кардиоваскуларни заболувања на Војводина и е еден од основачите на Советот за реанимација на Србија.
Срдановиќ не ја исклучи можноста да ја преземе функцијата премиер, но истовремено појасни дека Студентската листа има повеќе кандидати за секоја важна функција. Како приоритети ги постави борбата против организираниот криминал и корупцијата и рече дека прашањето за пристапување на Србија во Европската Унија треба да го одлучуваат граѓаните.
Во листата се вбројува и д-р Катарина Станковиќ (родена 1974), специјалист по оториноларингологија со фокус на детска практика. Таа дипломирала на Медицинскиот факултет во Белград во 2000 година, го положила специјалистичкиот испит во 2006 година, а од 2005 година работи во Институтот за здравствена заштита на мајката и детето „Д-р Вукан Чупиќ“, каде од 2014 година го раководи Кабинетот за ендоскопска и ласерска хирургија. Во 2017 година го доби звањето примариус и претставува Србија во управниот одбор на Европското здружение за педијатриска оториноларингологија.
Покрај клиничкото искуство, меѓу новите пратеници е и економистот Дејан Шошкиќ, поранешен гувернер на Народната банка на Србија (2010–2012). Како еден од најдобрите студенти на Економскиот факултет во Белград, тој предавал дома и во странство, и јавно предупредувал на проблемите поврзани со корупцијата, партиските кадровски решенија и слабеењето на институциите, барајќи проверка на потеклото на имотот на јавните функционери и отстранување некомпетентни кадри.
Академската и стручната линија е застапена и со доцентот Александар Чупиќ, роден 1978 година во Прокупље, доцент на Сообраќајниот факултет при Универзитетот во Белград. Чупиќ дипломирал во 2003 година со просек 9,05, магистрирал во 2007 година, докторирал во 2014 година и на факултетот работи од 2004 година, со фокус на оптимизација на логистички системи.
Откако побараа и добија гласот на граѓаните, новите пратеници од Студентската листа сега се соочуваат со многу поголема задача: да обезбедат дека енергијата од протестите и професионалниот углед ќе се преточат во закони, институции и секојдневни практики кои ќе го променат начинот на функционирање на државата.
Фото: Пеѓа Вучковиќ.


