Кој е Марта Кос, словенечката комесарка што ја води европската стратегија за проширување?
Словенечката дипломатка ја води европската политика за проширување и ги поставува очекувањата за земјите кандидати.
Марта Кос, словенечката дипломатка и политичарка, од декември 2024 година ја врши функцијата европска комесарка за проширување и е меѓу клучните фигури во Брисел за иднината на земјите од Западен Балкан, вклучително и Северна Македонија. Како комесарка во мандатот 2024–2029, нејзината улога е поврзана со оценката на подготвеноста и со насочувањето на реформите.
Од новинарство и дипломатски мандати до европска функција
Кос ги започнала професионалните чекори во новинарството — работела за Радио-телевизија Словенија и за „Дојче веле“, вклучувајќи период во Германија. Во 1990-тите влегла во државната администрација, а во 1997 година станала директорка на владината служба за информирање и портпаролка на словенечката влада. Подоцна работела во стопанскиот сектор, а потоа се вратила на меѓународната сцена како амбасадорка во Германија, а потоа и во Швајцарија.
Комбинацијата од искуство во медиумите, дипломатска практика и работа во јавната администрација ѝ дава на Кос способности да ги балансира политичките, правните и комуникациските аспекти на процесот на проширување.
Како европска комесарка за проширување, таа може да ја презентира позицијата на Европската комисија, да ја следи напредната на кандидатските земји и да го насочува техничкиот и политичкиот процес на реформи. Сепак, конечната одлука за членство зависи од исполнување на критериумите и од согласноста на земјите членки на ЕУ.
Нејзиниот влез во партиската и националната политика поминал низ пресврти: во 2022 година ја најави кандидатурата за претседателка на Словенија како кандидатка на движењето Слобода, но се повлече од трката во август 2022. Потоа се повлече и од функцијата потпретседател на движењето и во 2023 година ја напушти партијата, наведувајќи дека таа веќе не ѝ одговара како политичка опција.
Во приватниот живот таа е во брак со Анри Гета, кој до 2023 година беше генерален секретар на Европската асоцијација за слободна трговија (ЕФТА). За Северна Македонија и други кандидати, изјавите и оценките на Кос се разгледуваат како јасен сигнал за очекуваните резултати на патот кон ЕУ.
Фото: Инстаграм
