Komisioni: shitëse shtatzënë e detyruar të largohet nga puna, u konstatua diskriminimi

Komisioni për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi konstatoi se një shitëse shtatzënë ishte viktimë e diskriminimit të drejtpërdrejtë dhe ndërsektorial pasi iu komunikoi punëdhënësve se ishte shtatzënë.

Komisioni vlerësoi se diskriminimi ishte bazuar në gjini, rol gjinor, gjendje shëndetësore dhe karakteristikë personale – shtatzënia, dhe se atë e kishin kryer bashkëshortët-punëdhënës: pronar i një rrjeti butikësh dhe e shoqja e tij, e punësuar prej tij si kontabile dhe libërmbajtëse.

Sipas ankesës, e punësuara kishte kontratë me kohë të caktuar nga 1.01. deri më 31.12.2026. Më parë kishte punuar si shitëse në një nga butiqet dhe i ishte ofruar të nënshkruajë kontratë pune për gjithë vitin. Pas njoftimit se ishte shtatzënë, i thanë se nuk kishin nevojë për të dhe nisën presione për largim të detyruar.

Siç është përmendur në denoncim, më 7 shkurt ajo së pari ia tha gruas së pronarit; ankesa e parë disiplinore erdhi më 9 shkurt, e dyta më 11 shkurt, dhe e treta më 12 shkurt, me kërcënime për të nënshkruar një marrëveshje për përfundimin e kontratës. Ajo nuk e nënshkroi; i bëri keq nga stresi i madh, shkoi te mjeku dhe iu dha pushim mjekësor.

Më 13 shkurt, punëdhënësi e çregjistroi atë, pasi më parë njëanshmërisht i ndryshoi kontratën nga një vit në vetëm tre muaj, dhe menjëherë shpalli një konkurs për vendin e saj. Vendimi i Inspektoratit Shtetëror të Punës, me anë të të cilit ajo e kishte denoncuar punëdhënësin, anuloi ndryshimin njëanshëm të kontratës.

Rekomandime dhe pasoja

Komisioni rekomandon që brenda 30 ditëve nga marrja e këtij mendimi, punëdhënësi të bëjë përpjekje për një kompensim me marrëveshje për dëmet materiale dhe jomateriale që ka pësuar punëtarja shtatzënë e larguar, të njoftojë Komisionin me shkrim për masat e ndërmarra dhe të dorëzojë prova përkatëse. Komisioni po ashtu u këshillon bashkëshortëve – pronarit/punëdhënësit dhe kontabilistes – që t’i kërkojnë falje viktimës dhe të dorëzojnë provë se e kanë bërë një gjë të tillë.

Moszbatimi i rekomandimeve do të çojë në paraqitje të rasteve kundër diskriminuesve përpara gjykatës kompetente. Komisioni nuk i publikon identitetet e palëve në procedura.

Rasti është një nga të shumtët me të cilët përballet Komisioni: më parë u konstatua se një psikologe me master në një spital në Strugë u hoq nga puna pasi njoftoi se ishte shtatzënë dhe nga stresi i rëndë në javën e 27-të të shtatzënisë humbi foshnjën; punëtore të tjera kanë denoncuar pushime apo shkarkime pasi thanë se ishin shtatzëna, ose për shkak të lejeve mjekësore për kujdes të një fëmije të sëmurë; ka pasur edhe raste të pengimit të të drejtës për ushqyerje me gji të një foshnje nëntëmuajshe nga shefi dhe komandanti i një kalimi kufitar.

Foto: SDK.MK)