Marta Kos: Lavdërimi i kriminelëve luftarakë është i papajtueshëm me vlerat e BE

Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, deklaroi në seancën plenare të Parlamentit Evropian në Strasburg se pamjet nga varrimi i Ratko Mladićit në Beograd ishin thellësisht tronditëse dhe shfaqin dështim për t'u përballur me të kaluarën — sjellje që, sipas saj, është në kundërshtim me vlerat në themel të integrimit evropian.

Kos kritikoi praninë publike në varrim të ministrave serbë, zyrtarëve shtetërorë dhe përfaqësuesve ushtarakë së bashku me udhëheqës të Republikës Srpska dhe i bëri thirrje autoriteteve serbe të nisin një proces të sinqertë pajtimi. Ajo theksoi se Komisioni Evropian ka qenë i qartë: "lavdërimi i kriminelëve të luftës, mohimi i gjenocidit dhe revizionizmi janë thelbësisht të papajtueshëm me vlerat evropiane."

Reagime nga eurodeputetët

Gjatë debatit, eurodeputeti kroat Davor Ivo Stier (European People’s Party) tha se nuk ka vend në familjen evropiane për ata që lavdërojnë politikën e Mladić dhe Milošević dhe shtoi se nuk duhet të ketë fonde evropiane për aktorët që nuk distancohen nga ajo e kaluara. Raportuesi i Parlamentit Evropian për Serbinë, Tonino Picula, e përshkroi organizimin e varrimit si një shembull tjetër të qëndrimit të papranueshëm të Beogradit ndaj krimeve të së kaluarës dhe si tregues të drejtimit ku po lëviz sot Serbia.

Në anën tjetër, eurodeputeti bullgar Petar Volgin nga grupi "Europe of the Sovereign Nations" akuzoi Brukselin dhe BE-në për standarde të dyfishta, duke thënë se zyrtarët evropianë reaguan ndaj varrimit në Beograd, por nuk kishin reaguar ndaj ngjarjeve të ngjashme në Kiev.

Konteksti dhe kujtesë

Ratko Mladić vdiq më 27 gusht në një burg në Hagë ndërsa vuante dënimin me burgim të përjetshëm për gjenocid dhe krime kundër njerëzimit. Ai u varros më 7 shtator në varrezat Topčider në Beograd me nderime ushtarake dhe në praninë e mijëra mbështetësve; ceremoninë e kreu patriarku serb Porfirije.

Masanë në Srebrenicë në korrik të vitit 1995 rezultoi me rreth 8.000 myslimanë boshnjakë të vrarë nga forcat serbe boshnjake — krim që u cilësua si gjenocid nga Tribunali Ndërkombëtar në Hagë. Në 2024, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së miratoi një rezolutë që shpalli 11 korrikun Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit të Gjenocidit në Srebrenicë dhe gjithashtu dënoi lavdërimin e personave të dënuar për krime lufte.

Foto: material shtypi nga ngjarja