Zgjedhjet në Suedi 2026: Sweden Democrats pranë hyrjes në qeveri

Më 13 shtator 2026, të dielën, Suedia mban zgjedhje parlamentare që për shumë zgjedhës u kthyen në një referendum për hyrjen e Sweden Democrats në qeveri. Partia, dikur jashtë skenës politike, tani mbështetet rreth 19 për qind dhe është pranë përfshirjes në bllokun qeverisës që mund t’i sigurojë Ulf Kristersson një mandat të dytë si kryeministër.

Kristersson ka paralajmëruar thellim të bashkëpunimit pas vitit 2022, duke thënë se bashkëpunimi parlamentar ka sjellë rritje ekonomike, çmime më të ulëta të energjisë dhe ushqimit, ulje të kriminalitetit të bandave dhe të dhunës me armë, si dhe nivele rekord të ulëta të kërkesave për azil. Për kohë të fushatës ai tha: "We have agreed to run a campaign aimed at forming a joint government with a parliamentary majority and for me to lead that government."

Politikat stricte dhe shqetësimet publike

Gjatë katër viteve të fundit, qeveria ka ndërmarrë ndryshime të rëndësishme: ka hequr qëndrimin e përhershëm për disa refugjatë, ka ashpërsuar rregullat për ndihmën sociale dhe ka rritur deportimet e personave pa të drejtë qëndrimi. Kërkesat për azil ranë në nivelin më të ulët në 40 vjet. Sweden Democrats kërkojnë masa edhe më të rrepta për migracionin dhe integrimin.

Partia, e cila ka rrënjë në rrethe neonaziste, publikisht kërkoi falje për të kaluarën në vitin 2025. Disa nga figurat e saj kryesore përdorin gjuhë të ashpër për asimilim. Mattias Karlsson, një bashkëpunëtor i ngushtë i Jimmie Åkesson, tha: "In Sweden the Swedish culture, Swedish language, Swedish laws, Swedish norms, Swedish morals and Swedish traditions apply. If you cannot accept that, then you should find somewhere else to live."

Kritikët paralajmërojnë se pjesëmarrja e kësaj partie në qeveri mund të dëmtojë idealet liberale. Birgitta Ohlsson, ish‑ministre dhe aktualisht deputete e Partisë së Qendrës, deklaroi: "If the Sweden Democrats enter government, it will have a hugely negative impact on the liberal ideals of our country" dhe shtoi: "We have already seen the consequences while they were outside government, and it would be ten times worse."

Analistët i sheh votimet si pjesë të një ndryshimi më të gjerë në Europë, ku parti të së djathtës ekstreme kanë hyrë në pozita qeverisëse. "These elections are a referendum on the Sweden Democrats and on whether we will continue down a far‑right path," shkroi komentatori Jan Guillou. Disa të tjerë thonë se partia është normalizuar: "You will see further normalization of the Sweden Democrats," tha historiani Lars Tregord. "It's time to dial down the hysteria."

Në rrugë shprehen frika për deportime të mëtejshme dhe kërcënime ndaj medias dhe të drejtës për të protestuar. Aktivisti Kurdo Baksi tha: "I fear that more people will be expelled. I am worried about the media, freedom of speech and freedom to protest." Magdalena Andersson, kandidate për kryeministre nga Socialdemokraterna, përmendi se zgjedhja ka ndikim të gjerë: "That would be a completely different Sweden."

Rezultati do të përcaktojë nëse Suedia do t’i hapë dyert Sweden Democrats si partner qeverisës apo do të refuzojë zhvendosjen drejt djathtës ekstreme. Edhe në rast se opozita mban një avantazh të ngushtë në disa anketa, formimi i një koalicioni alternativ është i vështirë: katër partitë e opozitës bien dakord për rritje të shpenzimeve sociale dhe mbështetje për Ukrainën, por ndahen në çështje si taksat dhe energia, ndërsa Partia e Qendrës refuzon të hyjë në një qeveri me Partinë e Majtë.

Foto: лидерот на Шведските демократи, Џими Акесон)