Kriptomonedhat futen në përkufizimin e pasurisë; konfiskime më të rrepta

Një grup ligjvënësish nga shumica qeverisëse paraqitën në Kuvend më 4 nëntor 2026 ndryshime të Kodit Penal, sipas të cilave kriptomonedhat dhe mjetet virtuale do të përfshihen shprehimisht në përkufizimin ligjor të „pasurisë“, ndërsa propozohet edhe rregullim më i rreptë për konfiskimin e pasurisë të transferuar te anëtarët e familjes apo te persona të tjerë.

Çfarë ndryshon: asete virtuale dhe fuqi më të gjera për konfiskim

Propozimi plotëson përkufizimin e pasurisë në ligj, duke e bërë të qartë se paratë, titujt, depozitat, pasuritë e paluajtshme dhe të tjera përfshijnë edhe mjetet virtuale, si kriptomonedhat.

Në arsyetimin e projektligjit thuhet: "Pronë nënkuptohet paraja ose mjetet e tjera të pagesës, titujt e vlerës, depozitat, burimet ekonomike (përfshirë naftën ose burime të tjera natyrore), prona tjera në çdo formë, lëvizëse ose jolevizëse, materiale ose jomateriale, përfshirë edhe mjetet virtuale sipas ligjit, të tjera të drejta mbi sende, të kërkuarit, si dhe dokumente publike dhe dokumente ligjore për pronësinë dhe aktiva në formë të shkruar ose elektronike ose instrumente që janë provë për të drejta pronësore ose interesa ligjore."

Kjo qartësi është veçanërisht e rëndësishme në rastet e krimit financiar: për shembull, nëse dikush i kthen paratë e fituara në mënyrë të paligjshme në bitcoin për të fshehur origjinën e tyre, mjetet virtuale do të trajtohen qartë si pasuri në procedurat për konfiskim. Ndryshimi nuk sjell taksë të re mbi kriptomonedhat, as detyrime të reja për qytetarët që i posedojnë apo tregtojnë ligjërisht ato.

Propozimi gjithashtu shtron rregulla më të qarta për konfiskimin e pasurisë që është transferuar te anëtarët e familjes ose te të tjerët me qëllim shmangien e sekuestrimit. Gjyqet do të kenë mundësi të konfiskojnë pronën e tillë sipas kushteve ligjore; në rast se prona specifike nuk mund të sekuestrohet, ligji parashikon konfiskimin e pronave të tjera me vlerë përkatëse.

Projektligji sqaron: "Pra, përfitimi i drejtëpërdrejtë dhe i tërthortë i pronës i siguruar me veprim penal konfiskohet edhe nga personat e tretë, në procedurë që zhvillohet kundër kryesuesit të veprës penale, ose në procedurë të veçantë konfiskimi parashikuar me ligj. Nëse ky konfiskim nuk është i mundur do të konfiskohet prona tjetër që korrespondon me vlerën e përfitimit të siguruar. Nën të njëjtat kushte, parashikohet që përfitimi i pronës konfiskohet edhe nga anëtarët e familjes së kryesuesit."

Propozimi parashikon mbrojtje për blerësit në gjendje të drejtë: nëse një qytetar bleu një apartament me çmim të arsyeshëm tregu pa ditur ose pa arsye të arsyeshme dyshimi që shitësi synonte të shmangte konfiskimin, ai do të ketë mundësi të vërtetojë se ka vepruar në mirëbesim. Në të kundërt, transferimet për një shumë simbolike ose te persona të vetëdijshëm për qëllimin e shmangies mund të konfiskohen; këto raste do të zgjidhen në procedurë ligjore përkatëse.

Ndryshimet përfshijnë edhe dispozita lidhur me financimin e terrorizmit dhe kundërvajtje në komunikacion: dënimi minimal me burg për anëtarët e grupit që financon terrorizmin rritet nga pesë në tetë vjet, dhe rregullohen më qartë dispozitat për drejtimin e pamatur të vozitjes, veçanërisht për drejtim pa patentë ose gjatë një ndalimi të vlefshëm për drejtim. Sipas propozuesve, paketëndryshimet synojnë përmbushjen e rekomandimeve të Moneyval dhe përputhjen me standardet ndërkombëtare kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit.

Pasi projektligji u dorëzua me procedurë të përshpejtuar, ai mund të dalë shpejt për votim nëse siguron shumicën e nevojshme. Sipas propozimit, ndryshimet do të hyjnë në fuqi në ditën e tetë pas botimit të tyre në Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë së Veriut, dhe atëherë dispozitat e reja do të fillojnë të zbatohen.

Foto: material shtypi nga ngjarja