Криза во германската автомобилска индустрија: Може ли 40‑часовната работна недела да помогне?

Германската автомобилска индустрија се соочува со длабока криза поради растот на трошоците за производство, американските царини, засилената конкуренција од Кина и тежок премин кон електрични возила. Производителите бараат мерки за намалување на трошоците и подолга работна недела за да ја вратат конкурентноста.

Водечките компании, меѓу кои „Фолксваген“, „Мерцедес‑Бенц“ и БМВ, најавија намалување на производството и заштеда на трошоци. „Фолксваген“, на пример, планира до крајот на деценијата да намали околу 15 проценти од својата работна сила на глобално ниво, односно околу 100.000 работни места. БМВ најави укинување до 8.000 работни места до крајот на 2027 година, што е приближно пет проценти од вкупниот број вработени. И добавувачи како „Бош“ и „ЦФ Фридрихсхафен“ најавија укинување на илјадници работни места.

Фердинанд Дуденхефер, директор на Центарот за автомобилски истражувања (CAR) во Бохум, предупреди дека секторот губи конкурентност. „Во 2018 година индустријата вработуваше околу 830.000 луѓе. Во моментов тој број е под 700.000“, изјави тој. Тој прогнозира дека до 2030 година бројот може да падне на околу 500.000 доколку не се вратат конкурентските предности.

Предлогот за 40‑часовна недела

Според извештај на консултантската компанија „Оливер Вајман“, трошоците за работна сила по произведено возило во Германија изнесуваат просечно 3.307 американски долари (2.882 евра), во споредба со 769 долари во Јапонија и 597 долари во Кина. За намалување на тие трошоци, производителите предлагаат премин од долгогодишната 35‑часовна работна недела во автомобилскиот сектор на 40‑часовна недела без дополнително зголемување на платите.

Синдикатите се остро против. Кристијане Бенер, претседателка на ИГ Метал, истакна дека работниците веќе прифатиле намалувања на примањата и други отстапки во вредност од милијарди евра и дека проблемот е слабата побарувачка и недоволно искористени капацитети, а не недостатокот на работни часови. „Ниту еден дополнителен автомобил нема да биде продаден само затоа што работниците ќе работат подолго“, порача ИГ Метал. Синдикатот организираше протести на повеќе од 200 локации низ Германија на 21 септември против кратењата на работни места и други мерки.

Дуденхефер смета дека синдикатите се држат до минатото и дека преминот од 35 на 40‑часовна работна недела би ги намалил трошоците за персонал за околу 13 проценти. „Нема да им одземеме пари на вработените, туку ќе создадеме услови што ќе овозможат работните места во германската автомобилска индустрија да опстанат и во иднина“, нагласи тој. Стефан Брацел, директор на Центарот за автомобилски менаџмент (CAM), призна дека 35‑часовната недела е едно од големите достигнувања на синдикатите, но предупреди дека само пет дополнителни работни часа неделно нема да ги решат структурните проблеми: „Самото зголемување на работното време за пет часа неделно нема да ја добие технолошката трка со Кина“, истакна Брацел.

Експертите предупредуваат дека помалите трошоци за работна сила се неопходни, но не доволни. Германските производители треба да понудат привлечни и достапни електрични возила, да инвестираат во софтвер и вештачка интелигенција и да ја зголемат ефикасноста на развојните и производствените процеси. Поконкурентни услови во енергијата, даноците и инфраструктурата се исто така неопходни. „Но, следните години ќе бидат многу тешки“, предупреди Дуденхефер. „Ќе станат уште потешки ако останеме на сегашниот курс и веруваме дека можеме да живееме од просперитетот што го имавме пред 20 години“.

Фото: прес-материјал од настанот