Криза во германската железница: застарена инфраструктура и дефектен радио‑систем го парализираат сообраќајот

Железничкиот сообраќај во Германија е во долгорочна криза спрoведена од застарена инфраструктура, неуспешна надградба на радио‑системот и години на недоволно вложување — проблеми кои нема да се решат брзо.

На крајот на јуни 2026 при планирана сервисна интервенција на наследениот радио‑систем GSM‑R настапи дефект; контролните центри и машиновозачите привремено го загубија меѓусебното поврзување, целата мрежа беше прекината и илјадници патници останаа заглавени преку ноќ.

Пад на точноста и системски слабости

Точноста на Deutsche Bahn се намалуваше во последните години. Кога поранешниот шеф Рихард Луц во март 2025 изврши пресек, тој рече: „Германската железница е во најголемата криза во последните 30 години.“ Тогаш 62 проценти од возовите на долги релации пристигнуваа навреме; во текот на 2025 стапката падна на 60 проценти. Откажувањата и прекинувањата на патувањето не се вклучуваат во пресметката; доцнење се смета ако возот пристигне повеќе од шест минути доцна.

Екстремните летни температури, на места над 40°C, дополнително ги оптоваруваат шините и скретниците, а чест е и дефектот на климатизацијата во возовите. Железничката мрежа има околу 33.400 километри пруги, и делови од неа сè уште користат шини, скретници и сигнални уреди од 19 век — елементи кои се сè потешко да се интегрираат во идните дигитални системи.

Промените во управувањето малку помогнаа. Рихард Луц по осум години замина, а во октомври 2025 го наследи Евелин Пала, која се соочува со прекумерни трошоци и повторувани одложувања на проекти како подземната станица „Штутгарт 21“. Мега‑проектот, за кој првично се очекуваше готовност во 2019, сега се разгледува со цел за завршување околу 2031 година, а трошоците се повеќе од двојно зголемени.

Причините се бараат дури и подалеку: под водство на поранешниот извршен директор Хартмут Медорн бевa спроведена политика на намалување на трошоците — резови на персонал, продажба на средства и одложување на инвестиции во шини, мостови и сигнализација. Насочувањето кон меѓународна логистика не го надомести недоволното вложување, а планот за излез на берза во 2008 беше сопрен по светската финансиска криза.

Санацијата ќе трае години. За најголемиот инфраструктурен пакет се избрани 40 главни линии, околу 4.200 километри кои треба да бидат опфатени до 2030; тоа бара долги затворања и обиколници кои често додаваат 60–90 минути на патувањата и дополнително го оптоваруваат веќе пренатрупаниот систем. Радио‑системот што колабираше на 23 јуни 2026 е планирано да се модернизира на мобилен 5G‑стандард до 2030.

Раководството вели дека се менуваат очекувањата и се поставуваат реалистични цели. Како што Пала изјави по седница на надзорниот одбор: „Се откажуваме од недостижни ветувања.“ Во меѓувреме, патниците, особено странските гости, често добиваат оскудни и неодредени информации при нарушувања — недостаток што Deutsche Bahn се обврзува итно да го поправи.

Фото: прес-материјал од настанот