КСЗД утврди дискриминација: им ги скратиле 80-те часа лична асистенција
Комисијата утврди дека Министерството и Центрите за социјална работа намалиле законски загарантирани 80 часа без увид и наложи нови индивидуални проценки во рок од 90 дена.

Комисијата за спречување и заштита од дискриминација (КСЗД) утврдила дека корисниците на услугата лична асистенција биле дискриминирани откако државни органи им ги намалиле законски загарантираните 80 часа неделно за неподвижни или тешкоподвижни лица без медицинска реевалуација и без увид во нивните домови.
Во својата одлука Комисијата го навела Министерството за социјална политика, демографија и млади и надлежните Центри за социјална работа како сторители на постапувања што, според КСЗД, го доведуваат во ризик функционирањето на зависните лица и ги изложуваат на сиромаштија и социјална исклученост.
Уште во март, над 40 корисници на услугата, поддржани од 26 асистенти, поднеле потпишани пријави до Комисијата и побарале заштита; поради сериозноста на наводите КСЗД повела постапка по службена должност.
Проширување и последици
Комисијата наведува дека станува збор за досега невидено намалување на права: се скратуваат законските 80 часа неделно за возрасни неподвижни или тешкоподвижни лица, се укинува правото на образовни асистенти за деца со попреченост и се ограничуваат други права што овие граѓани ги остварувале. Иницираните решенија за скратување биле донесувани без непосредни проценки на терен и без медицински евалуации; поднесени се случаи каде стручни комисии барале годишно доказување на слепило и ја намалиле помошта на целосно слепи лица.
Комисијата на својата веб-страна пишува: "Како сериозен проблем што го наведуваат потпишаните, го сметаат самоволното и незаконско намалување на часовите за лична асистенција од законски утврдени 80 часа без никаква медицинска реевалуација или промена во функционалната состојба и потребите на лицата со попреченост. Според наводите со тоа се навлегува во правото на самостојно живеење, социјална инклузија и еднакво учество во општеството. Наведуваат дека како лица со попреченост, лишени се од основните услови за достоинствен живот, изложени се на зголемена зависност, социјална исклученост и сиромаштија."
Во одговор до Комисијата, Министерството објасни дека надлежните Центри за социјална работа носат решенија за користење на услугата врз основа на повеќе критериуми: дали корисникот има поддршка од блиско семејство, дали е вработен, невработен или пензионер, дали е вклучен во образовен процес, професионална рехабилитација или други активности, како и дали во истото семејство има друг корисник на лична асистенција. Министерството додаде и дека се земени предвид паричните права од социјалната заштита (Помош и нега од друго лице во износ од 9.389 денари, Додаток за попреченост во износ од 10.209 денари) како средства со кои може да се обезбеди дополнителна помош. КСЗД укажа дека тие парични права сами по себе не ја докажуваат намалената потреба за лична асистенција.
Комисијата потсети дека личната асистенција е индивидуализирана услуга за поддршка на независното живеење и учеството во заедницата, додека паричните права имаат сопствена намена, и го цитира член 28 од Конвенцијата за правото на соодветен животен стандард и пристап до програми за социјална заштита.
Како мерки на исправка, КСЗД ги даде следните препораки: во рок од 90 дена да се извршат нови индивидуални проценки и да се направат увиди во домовите, да се воздржат сите надлежни ЦСР и Министерството од намалување на обемот на услугата без претходна индивидуализирана проценка и објективно образложение, да се престане со третирањето на паричните права како единствен доказ за намалување на потребата и да се достават документација и известување за преземените мерки. Во спротивно Комисијата најави пријава пред надлежен суд.
Фото: СДК.МК)


