KPMD: Shteti ua skroi orët e ndihmës personale përdoruesve — konstatim diskriminimi
KPMD: Ministria dhe Qendrat për Punë Sociale uli orët e ndihmës pa ripërcaktim mjekësor; janë urdhëruar vlerësime dhe vizita në shtëpi brenda 90 ditësh.

Komisioni për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi (KPMD) konstatoi se përdoruesit e shërbimit të ndihmës personale u diskriminuan pasi organet shtetërore ua ndoqën orët e garantuara ligjërisht — 80 orë në javë për persona të pavendosur ose me vështirësi të mëdha lëvizjeje — pa ripërcaktim mjekësor apo inspektim në shtëpi.
Vlerësimi i Komisionit përfshin Ministrinë për Politikë Sociale, Demografi dhe Rini dhe Qendrat kompetente për Punë Sociale si autorë të vendimeve që, sipas KPMD-së, i vënë në rrezik funksionimin dhe dinjitetin e personave në varësi dhe i ekspozojnë ata ndaj varfërisë.
Më shumë se 40 përdorues të shërbimit, të mbështetur në mars nga 26 asistentë, nënshkruan ankesa dhe i kërkuan Komisionit mbrojtje; për shkak të seriozitetit të pretendimeve, KPMD nisi procedim ex officio.
Gjetjet dhe shqetësimet
Komisioni thekson se bëhet fjalë për kufizim të së drejtave të parashikuara me ligj: u ndryshua sasia e ndihmës personale (80 orë javorë për të rriturit me pamundësi për lëvizje), u kufizua e drejta për asistentë arsimorë për fëmijët me aftësi të kufizuara dhe u vendosën masa pa vlerësime adekuate në terren. Janë evidentuar raste ku komisione profesionale kërkonin çdo vit të provonin verbërinë dhe ia ulën ndihmën plotësisht personave të verbër.
Komisioni vëren me fjalë: "Si problem serioz që e përmendin nënshkruesit, konsiderojnë zvogëlimin arbitrar dhe të paligjshëm të orëve për ndihmës personale nga 80 orë të përcaktuara me ligj, pa asnjë ri-vlerësim mjekësor ose ndryshim në gjendjen funksionale dhe nevojat e personave me aftësi të kufizuar. Sipas pretendimeve, kjo shkel të drejtën për jetesë të pavarur, për përfshirje sociale dhe për pjesëmarrje të barabartë në shoqëri. Ata deklarojnë se si persona me aftësi të kufizuara, janë të privuar nga kushtet bazë për një jetë me dinjitet, të ekspozuar ndaj varësisë së shtuar, përjashtimit social dhe varfërisë."
Në përgjigje, Ministria tha se Qendrat për Punë Sociale bazojnë vendimet nëse përdoruesi ka mbështetje nga familja, nëse punësohet, statusin e tij (i punësuar, i papunë ose pensionist), përfshirjen në proceset arsimore ose në rehabilitim profesional, dhe nëse në familje ka edhe ndonjë tjetër përdorues të ndihmës personale. Ministria gjithashtu theksoi se u morën parasysh të ardhurat nga të drejtat sociale (Ndihmë dhe kujdes nga person tjetër në shumën 9.389 denarë, Përforcim për aftësi të kufizuara në shumën 10.209 denarë) si mjete që mund të sigurojnë ndihmë shtesë. KPMD-ja vërejti se të drejtat monetare vetë nuk provojnë se nevoja për ndihmë personale është reduktuar.
Komisioni rikujtoi se ndihma personale është shërbim i individualizuar për mbështetje të jetesës së pavarur dhe pjesëmarrjes në komunitet, ndërsa të drejtat monetare kanë qëllimin e tyre të veçantë. Ai citon edhe nenin 28 të Konventës që njeh të drejtën e personave me aftësi të kufizuara për standard jetese adekuat dhe mbrojtje sociale.
KPMD dha rekomandime konkrete: brenda 90 ditësh të kryhen vlerësime të reja individuale dhe inspektime në vendbanimet e përdoruesve; të ndalohet zvogëlimi i sasisë së shërbimit pa vlerësim të përshtatshëm individual dhe pa arsyetim objektiv; të ndalet trajtimi i të drejtave monetare si provë e vetme e reduktimit të nevojës; dhe Ministria dhe Qendrat të njoftojnë Komisionin dhe të dorëzojnë dokumentacionin si provë për zbatuarjen e rekomandimeve. Përndryshe Komisioni paralajmëroi ngritje të padi para gjykatës kompetente.
Foto: SDK.MK)


