Лајпциг: траги до Србија и проширена истрага

Германските истражители ја прошируваат истрагата за неуспешниот обид за напад со дрон на аеродромот во Лајпциг во почетокот на август 2026 година, поврзувајќи ги трагите од местото на инцидентот со мрежа што, според сознанијата на службите, има врски во Србија. ДНК траги пронајдени на местото помогнале да се идентификуваат барем двајца осомничени, а според информациите еден од нив пристигнал во Германија од Истанбул непосредно пред обидот.

Србија како раскрсница за регрутирање и обука

Германските безбедносни служби Србија ја гледаат како важна точка во активностите што ги опишуваат како дел од хибридна кампања на руски интереси низ Европа. Во последниве месеци истражителите поврзуваат случаи од вандализам и помали саботажи до напади врз инфраструктура каде што извршителите, според службите, биле регрутирани и насочени од далеку.

На аеродромот во Лајпциг бил пронајден дрон во непосредна близина на украинскиот транспортен авион „Антонов“; до него имало конзерва со пластичен експлозив и според истражителите намерата била да се погоди резервоарот за гориво, но експлозивот не бил правилно поврзан со запалувачот и планот не успеал. Двата дрона биле опремени со рутери и можеле да се управуваат преку мобилна мрежа од кој било дел на светот.

Од ДНК траги истражителите стигнале до двајца притворени во Србија: Данило Б., со руско и српско државјанство, и Слободан Ѓ., српски државјанин. Двајцата се во притвор во Србија од 11 јуни 2026 година. Германските служби сметаат дека тие располагаат со сознанија за еден „еднократен агент“ поврзан со случајот во Лајпциг.

Во Србија против нив се води истрага за недозволено поседување и носење оружје, муниција и експлозивни материи; Данило Б. е осомничен и за фалсификување исправи. Јавно не се покренати обвиненија за тероризам или планирање напади. Вишото јавно обвинителство во Суботица соопшти на 2 септември 2026 година дека истрагата е проширена на уште четири лица: две се во притвор, едно е во домашен притвор, а едно лице е недостапно за српските власти.

Германските политичари го ставаат инцидентот во контекст на низа хибридни закани. Германскиот канцелар Фридрих Мерц порача минатата недела: "Ќе платат за тоа." Одредени германски официјални кругови јавно укажуваат дека Русија се смета за одговорна за обидот во Лајпциг, иако во некои изјави имаше внимателен тон при директно идентификување на Москва.

Српската реакција во голема мера беше воздржана: Белград дава ограничени официјални изјави, а претседателот Александар Вучиќ рече дека "очигледно дека геополитичките игри нема да нѐ остават на мир". Во меѓувреме, Србија продолжува со внимателно балансирање — не воведе санкции против Русија, но преку посредници и со финансиска поддршка од САД снабдува артилериска муниција за Украина.

Безбедносните служби укажуваат и на други инциденти кои, како што велат, покажуваат присуство на структури поврзани со Русија во Србија: претходно беа уапсени лица осомничени за водење кампови за обука, организирање немири во други земји и подгревање меѓуетнички тензии. Истражителите предупредуваат дека ваквите случаи често не се изолирани, туку дел од пошироки операции во кои се користат нископрофилни регрути за краткорочни, тешко докажливи задачи.

Фото: прес-материјал од настанот