Zinxhir borxhi: PIOM dhe ministria i detyrojnë miliona FZO-s, spitalet mbeten me pagesa të vonuara

Raporti i auditimit për punën e Fondit të Sigurimit Shëndetësor për vitin 2024 zbulon një "rreth të magjepsur" të borxheve ndërinstitucionale: institucionet shtetërore kanë qindra miliona euro borxhe ndaj FZO-së, FZO-ja nuk mund të paguajë në kohë spitalet për barna dhe shërbime, ndërsa spitalet gjenden në listat e borxhlinjve më të mëdhenj shtetërorë.

Sipas të dhënave në raport dhe të dhënave nga Ministria e Financave, Fondi i Sigurimeve Pensionale dhe të Invaliditetit (PIOM) i detyrohet FZO-së 137 milionë euro, ndërsa Ministria e Shëndetësisë edhe 35 milionë euro. Që nga tremujori i parë, vetëm dhjetë borxhlinjtë më të mëdhenj midis institucioneve shëndetësore kanë 93 milionë euro detyrime të pjekura dhe të papaguara.

Auditorët paralajmërojnë qartë për pasojat. Në raport thuhet: "Situatat e përmendura, të cilat rrjedhin nga sigurimi i pamjaftueshëm dhe i vonuar i mjeteve në të dyja bazat, kanë një ndikim kumulativ negativ mbi likuiditetin e Fondit. Kjo kufizon aftësinë e tij për të shërbyer në kohë detyrimet ndaj institucioneve publike shëndetësore", thuhet në raportin e auditimit për punën e Fondit të Sigurimit Shëndetësor për 2024.

Pse rritja e pensioneve e përkeqësoi problemin

Nga PIOM shpjegojnë se rritja e pensioneve ka çuar në kostot më të larta për sigurimin shëndetësor të pensionistëve, i cili tani është 11.8% e pensionit. Në tekst thuhet edhe se "Në prill të këtij viti, ishte paguar sigurimi shëndetësor për pensionistët për korrikun 2025."

Drejtori i PIOM, Nikola Memov, e përshkroi gjendjen me këto fjalë: "Rritja e detyrimeve është për shkak të rritjes historike të pensioneve prej 7 mijë denarëve që nga viti 2024. Në këtë mënyrë janë rritur edhe detyrimet e Fondit të PIOM ndaj FZO-së. Rritja totale e pensioneve në 2026 në krahasim me 2024 është rreth 500 milionë euro në vit, që do të thotë edhe një detyrim i rritur i Fondit të PIOM për sigurimin shëndetësor në vlerë rreth 60 milionë euro. Pavarësisht këtij detyrimi të rritur administrativisht, pensionistët i marrin dhe do të vazhdojnë t'i marrin shërbimet shëndetësore pavarësisht borxheve ndërinstitucionale", thotë drejtori i Fondit të PIOM, Nikola Memov.

Auditorët gjithashtu theksojnë dobësi në sistemin informatik, kontrolle të pamjaftueshme te spitalet private dhe për trajtimet në të huaj që i paguan FZO-ja, si dhe probleme në zbatimin e tenderëve. Sipas tyre, kjo e vështirëson kontrollin e kostove dhe pagesën në kohë.

Efekti i përgjithshëm është likuiditet i ulur te Fondi i Sigurimit Shëndetësor (FZO): borxhet ndërinstitucionale dhe transfertat e pamjaftueshme kufizojnë mundësitë e FZO-së për të shlyer detyrimet ndaj institucioneve publike shëndetësore, dhe kjo rindez debatin për planifikimin financiar dhe prioritetet fiskale të qeverisë.

Foto: material i shtypit nga ngjarja