Kryefaqja
Maqedonia

Prodhuesit maqedonas të energjisë së gjelbër para një tregu të ri në BE — njohje e mundshme nga 30 nëntor 2026

Miratimi i kornizës më 30 nëntor 2026 mund të lejojë shitjen në BE të certifikatave maqedonase, pas testeve teknike dhe vlerësimit të përputhshmërisë.

·Maqedonia
Prodhuesit maqedonas të energjisë së gjelbër para një tregu të ri në BE — njohje e mundshme nga 30 nëntor 2026

Prodhuesit maqedonas të energjisë nga burimet e ripërtëritshme mund të fitojnë një burim të ri të të ardhurave duke shitur certifikata të origjinës së gjelbër në tregun evropian, pasi pritet miratimi i një kornize për njohje të ndërsjellë më 30 nëntor 2026.

Direktori i Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, Artur Lorkowski, e njoftoi këtë në Plenumin Parlamentar në Vjenë më 20 nëntor 2026 dhe nënvizoi përfitimet ekonomike të integrimit më të thellë. "Integrimi i tregjeve energjetike duhet të shpërblejë energjinë e pastër. Kjo do të ndodhë së shpejti," tha Lorkowski.

Si funksionon njohja dhe tregtia

Certifikatat e origjinës (guarantees of origin) vërtetojnë se energjia elektrike është prodhuar nga dielli, era, uji ose burime të tjera të ripërtëritshme. Një certifikatë përkon me një megavat-orë dhe mund të shitet veçmas nga energjia fizike, duke i dhënë mundësi prodhuesve të arkëtojnë të ardhura shtesë, ndërsa blerësit i përdorin si dëshmi të origjinës së ripërtëritshme.

Maqedonia tashmë ka një sistem kombëtar për lëshimin dhe tregtimin e këtyre certifikatave. Sipas Operatorit Kombëtar të Tregut të Energjisë Elektrike (MEMO), më shumë se 850,000 certifikata janë lëshuar midis prillit 2025 dhe tetorit 2026. Në ankandin e parë kombëtar, i mbajtur më 28 tetor 2026, u ofruan 35,000 garantë për energji nga era dhe u shitën 34,000 me çmim mesatar prej 0.35 euro për certifikatë. Ky çmim vendas nuk garanton të njëjtën vlerë në tregun evropian, ku do ta përcaktojë oferta dhe kërkesa.

MEMO u bë anëtar i plotë i Association of Issuing Bodies (AIB) në maj 2026, megjithëse sipas regjistrave të saj vazhdon të jetë kandidat për t'u bashkuar me skemën ndërkufitare. Në qershor 2026 u miratua edhe Ligji për Përdorimin e Energjisë nga Burimet e Ripërtëritshme për të harmonizuar sistemin kombëtar me rregullat evropiane.

Sipas propozimit të Komisionit Evropian nga 7 shtatori 2026, çdo vend duhet të dëshmojë përputhshmërinë me rregullat evropiane dhe të kryejë së paku tre teste teknike të suksesshme për transferet ndërkufitare të certifikatave. Komisioni ka pastaj gjashtë muaj për vlerësim, me mundësi zgjatjeje deri në nëntë muaj. Nëse vlerësimi është pozitiv, vendimi përfundimtar për njohje do ta marrë Grupi i Përhershëm i Nivelit të Lartë i Komunitetit të Energjisë.

Njohja do t'u mundësojë prodhuesve maqedonas të shesin certifikatat në blerësit e BE-së pa qenë e nevojshme të eksportohet energjia fizike, por nuk i çliron ata nga zbatimi i rregullave evropiane për emetimet e karbonit. Ende nuk është përcaktuar datë kur certifikatat maqedonase do të mund të tregtohen në tregun e BE-së.

Foto: material shtypi nga ngjarja

Artikuj të ngjashëm