Ministria: kufizimet e moshës në rrjetet sociale duhet të shoqërohen me edukim dhe përgjegjësi
Ministria nënvizon nevojën për edukim, përgjegjësi të platformave dhe mekanizma raportimi

Ministria për Transformim Digjital thotë se kufizimet e moshës në rrjetet sociale mund të jenë pjesë e një sistemi të gjerë mbrojtjeje, por duhet t’u shoqërohen edukimi i fëmijëve dhe prindërve, përgjegjësia e platformave dhe raportimi i keqpërdorimeve.
“Kufizimet e moshës mund të jenë pjesë e një sistemi më të gjerë mbrojtjeje, por efikasiteti i tyre varet nga mënyra e zbatimit dhe nga mundësia për të parandaluar shmangien e tyre,” tha Ministria në përgjigjen e datës 13 nëntor 2026. Institucioni shtoi se zbatimi teknik duhet të jetë kryesisht përgjegjësi e platformave, me mbrojtje të të dhënave personale.
Përmes Qendrës për Internet më të Sigurt MKSafeNet, Ministria raporton se më shumë se 3,500 nxënës në 75 shkolla fillore dhe të mesme janë përfshirë në aktivitete edukative; 530 mësues janë trajnuar dhe 154 prindër janë përfshirë. Temat përfshijnë njohjen e dhunës dhe mashtrimeve online, mbrojtjen e të dhënave personale dhe përdorimin e sigurt të rrjeteve.
Ekspertët: ndalimet nuk janë zgjidhje e plotë
Psikologia dhe psikoterapistja nën mbikqyrje Ljupka Topalovska përshkruan raste nga praktika e saj ku dhuna midis bashkëmoshatarëve në shkollë vazhdon përmes rrjeteve sociale. Ajo vë re ankth, ulje të vetëbesimit dhe tërheqje, por nënvizon se gjendja psikologjike ndikohet nga faktorë të ndryshëm.
“Është e rëndësishme që prindërit të krijojnë një hapësirë ku fëmijët të ndihen të lirë të ndajnë nëse ballafaqohen me diçka të pakëndshme ose shqetësuese,” thotë Topalovska. Ajo paralajmëron se një ndalim i plotë mund të nxisë përdorim të fshehtë, duke lejuar që fëmijët t’i anashkalojnë kufizimet pa aftësi të zhvilluara për vetëmbrojtje.
Roza Kitrozoska, profesoreshë e gjuhës maqedonase që punon drejtpërdrejt me këtë grup të miturish, mbështet kufizimin e aksesit, përfshirjen prindërore dhe alfabetizimin mediatik. “Kufizimi i rrjeteve sociale për të miturit ka një synim të mirë, por vetëm me vete nuk është zgjidhje. Unë mbështes kufizimin e aksesit, por nuk besoj se një ndalim do t’i zgjidhë plotësisht problemet,” thotë Kitrozoska.
Lena Kukoska, gjithashtu mësuese në shkollë fillore, mbështet kufizimet për të miturit, por insiston që prindërit të kenë kushtet për të kaluar më shumë kohë me fëmijët e tyre — bisedë, shoqërim dhe mbështetje në vend të tijtëzimit të vëmendjes nga telefonat. “Çdo gjë ka anët e mira dhe të këqija, varet për kë,” thotë Kukoska.
Ministria i referohet një studimi të MKSafeNet nga tetor–dhjetor 2025 sipas të cilit 41 për qind e të rinjve të përfshirë shpenzojnë më shumë se pesë orë në ditë online; në përgjigje nuk ka të dhëna për mostrën dhe metodologjinë, dhe një metodologji e plotë nuk u gjet në burimet publike të kontrolluara. Ky përqindje nuk tregon sa fëmijë janë viktima të keqpërdorimeve, as sa kohë shpenzohet posaçërisht në rrjete sociale.
Disa vende evropiane po përgatitin kufizime të moshës: Danimarka planifikon moshën minimale 15 vjeç me zbatim nga korrik 2027; Norvegjia po konsideron një rregull të lidhur me 1 janarin e vitit kur fëmija mbush 16 vjeç, me një propozim të pritur deri në fund të 2026. Në Francë Këshilli Kushtetues në gusht e shpalli të papajtueshme një ndalim të përgjithshëm për nën 15 vjeç. Komisioni Evropian në shtator propozoi EU KIDS Act — ndalim për profilet nën 13 vjeç, mbikëqyrje prindërore për 13–14 vjeç dhe profile të pavarura nga 15 vjeç — por propozimi është ende në shqyrtim dhe nuk krijon një rregull të ri në Maqedoninë e Veriut.
Në Maqedoni ekziston gjithashtu mbështetje falas psikosociale dhe ligjore për fëmijët dhe prindërit viktima të bullingut dhe mashtrimeve në rrjetet sociale, ndërsa dyshimet për aktivitete të dyshimta kriminale mund të raportohen te Ministria e Punëve të Brendshme (MVR).
Foto: material shtypi nga ngjarja


