Garda Kombëtare e Trump në Washington: prezencë e dukshme, kufizim i ndërhyrjes

Kur tre oficerë policie mbërritën vonë natën para një klubi nate në Washington dhe panë një burrë që po shkelte një grua të re në trotuar, ata ndërhynë dhe arrestuan sulmuesin. Sidoqoftë, në raportin zyrtar, oficeri Xavier Jimenez vuri re diçka të pazakontë: rreth 15 anëtarë të Gardës Kombëtare po patrullonin afër, por asnjëri nuk reagoi për të ndaluar sulmin.

Ngjarja tregon rolin i kufizuar dhe kryesisht vizual të trupave të Gardës Kombëtare që presidenti Donald Trump i dha në kryeqytet si pjesë të fushatës së tij kundër kriminalitetit. Aktualisht rreth 4,500 gardistë ndodhen në Washington, ndërsa rreth 3,200 policë. Ata patrullojnë rreth monumenteve, stacioneve të Metro, zonave turistike dhe stadiumit të bejsbollit, por një shqyrtim i dosjeve gjyqësore dhe intervistave tregon se ata rrallë ndërhyjnë për të parandaluar krime më të rënda.

Që nga vendosja e tyre në gusht të kaluar, Garda është përmendur vetëm në afërsisht 1.3 për qind të çështjeve penale të paraqitura në Superior Court of the District of Columbia, ku kryhen shumica e ndjekjeve penale lokale. U gjetën 217 çështje në të cilat policia përmend Gardën Kombëtare: në 62 raste gardistët vetë mbajtën të dyshuarit, më së shumti për vjedhje në dyqane ose për udhëtime të papaguara me Metro; në 43 raste ata ndihmuan policinë në arrestime; dhe në 35 ishin vetëm dëshmitarë. Në shumë dosje të tjera, gardistët ishin vetë viktima — të sulmuar ose të kërcënuar gjatë detyrës.

Ndërhyrje të përditshme, autoritet i kufizuar

Shumë ndërhyrje kanë të bëjnë me shkelje të vogla: ndjekjen e dikujt që mori dy feta pice dhe la dy dollarë, ndalimin e një njeriu që hodhi një gur drejt një autobusi, ose mbajtjen e një të dyshuari të akuzuar për vjedhjen e dy paketave mish të thatë vlera rreth shtatë dollarë. Në një rast, gjashtë gardistë mbajtën një grua që konsumoi një pijë të gazuar pa paguar. Edhe pse trupat u emëruan përkohësisht si marshalë federalë, fuqitë e tyre policore janë të kufizuara: ata mund të mbajnë një të dyshuar, por duhet të thërrasin policinë për një arrest formal. Pentagoni përshkruan aktivitetet e tyre si "presence patrols" — një demonstrim force i menduar për të parandaluar, jo për të kryer drejtimin e ligjit.

Vendosja ka qenë e shtrenjtë. Administrata më parë njoftoi Kongresin se operacioni kushton rreth 1.65 milion dollarë në ditë, edhe përpara se numri i trupave të dyfishohej gjatë verës. Për krahasim, buxheti ditor policor i Washington ishte rreth 1.5 milion dollarë. Plani është që trupat të qëndrojnë në qytet deri në fund të mandatit të Presidentit Trump në 2029, me kosto totale të vlerësuar në 1.4 miliard dollarë.

Kritikat vijnë pas disa incidenteve shqetësuese. Gardistët e gjetën Keon Jones pasi ai ishte therur pas një rrahjeje afër restoranteve dhe hoteleve; ata thirrën ndihmën e shpejtë, por fillimisht menduan se ai ishte vetëm i dehur. Jones vdiq në spital dy orë më vonë. Gardistët vetë kanë qenë shpesh objekt sulmesh: në 62 çështje njerëz u akuzuan për shtyrje, goditje ose kërcënim ndaj gardistëve, dhe në nëntë raste u publikuan akuza për spërkatje të pështymës ndaj tyre. Vitin e kaluar dy gardistë nga West Virginia u qëlluan pranë Shtëpisë së Bardhë; njëri vdiq.

Analizat tregojnë se Gardës i është dhënë prezencë kryesisht në lagjet më të pasura dhe më të sigurta të qytetit; pothuajse nuk ka gjurmë të angazhimit të tyre në lagjet ku u regjistruan rreth 82 për qind e 859 vrasjeve në Washington gjatë pesë viteve të fundit. Shtëpia e Bardhë thotë se vendosja ka ulur krimin dhe ka përmirësuar cilësinë e jetës; numri i vrasjeve ka rënë për vitin e tretë radhazi, por e njëjta tendencë vërehet edhe në qytete pa praninë ushtarake. Krimi i dhunshëm i raportuar përgjithësisht këtë vit është rreth 4 për qind më i lartë, dhe një studim i qendrës së pavarur Niskanen konstatoi se Garda kontribuoi në më pak vjedhje makinash, por nuk ndikoi në krimin e dhunshëm.

Ish-zëvendëskomandanti i Gardës Kombëtare, Gjenerali Randy Manner, paralajmëron se trupat nuk janë trajnuar për punë rutinë policore dhe se vendosja është më e kushtueshme se angazhimi i oficerëve shtesë. Mbështetësit e Trump thonë se vetëm prezenca i frikëson kryesit potencialë. Të dhënat deri tani tregojnë se roli i gardistëve mbetet kryesisht simbolik dhe i përqendruar te shkeljet më të vogla, në vend që t'u përqendrohet krimeve më të rrezikshme në qytet.

Foto: EPA/GRAEME SLOAN